Dilekçe Örneği

Adli Yardım Talebi Dilekçesi Örneği

Yargılama giderlerini karşılayamayacak durumda olan kişinin harç ve masraflardan geçici olarak muaf tutulması talebi.

Güncelleme: 3 Eylül 2026 · Hazırlayan: Av. Saliha Senem Mercan

Nereye verilir
Davanın görüleceği mahkeme
Ne zaman
Dava ile birlikte veya sonra
Koşul
Geçimini önemli ölçüde zorlaştırma
Nitelik
Geçici muafiyet — borç silinmez

Dilekçe örneği

Köşeli parantez içindeki sarı alanlar sizin dolduracağınız yerlerdir. Metni kopyalayabilir, Word belgesi olarak indirebilir veya yalnızca dilekçeyi yazdırabilirsiniz. Aşağıdaki metni kullanmadan önce hangi durumlarda geçerli olduğunu okuyun.

Dilekçe metni

[İL / İLÇE] ( [MAHKEME NO]. ) [ASLİYE HUKUK / SULH HUKUK] MAHKEMESİNE

TALEP EDEN
[AD SOYAD] — T.C. [KİMLİK NO]
ADRESİ
[AÇIK ADRES]
TELEFON
[TELEFON]
DOSYA NO
[YIL / ESAS NO]
KONU
Adli yardım talebidir.

Açıklamalar

  1. Mahkemenizde açtığım / açacağım [DAVANIN KONUSU] konulu dava nedeniyle harç ve yargılama giderlerini ödemem gerekmektedir.
  2. Ancak maddi durumum bu giderleri karşılamaya elverişli değildir. Gelir durumum şu şekildedir: [AYLIK GELİRİNİZ]
  3. Ailem […] kişiden oluşmakta olup, [GEÇİM DURUMUNUZU AÇIKLAYIN]
  4. Adıma kayıtlı gelir getirici taşınmaz, taşıt veya birikim [BULUNMAMAKTADIR].
  5. Bu nedenle yargılama giderlerini kendimin ve ailemin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin ödemem mümkün değildir.
  6. Açtığım dava hukuki dayanaktan yoksun olmayıp, haklılığım dosya kapsamındaki belgelerle sabittir.

Hukuki Sebepler

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334, 335, 336, 337, 338, 339 ve 340. maddeleri, Anayasa'nın 36. maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesi.

Deliller

  • Muhtarlıktan alınan fakirlik / muhtaçlık belgesi
  • Gelir durumunu gösterir belge (maaş bordrosu, SGK kaydı, işsizlik kaydı)
  • Tapu ve trafik tescil kayıtları (adıma kayıtlı taşınmaz/taşıt bulunmadığına dair — celbi talep olunur)
  • Vergi dairesi kayıtları (celbi talep olunur)
  • [VARSA BELGE, RAPOR, YAZIŞMA]

Sonuç ve İstem

Yukarıda açıklanan nedenlerle; adli yardım talebimin kabulü ile yargılama harç ve giderlerinden muaf tutulmama, gerekli görülmesi halinde tarafıma avukat görevlendirilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [TARİH]

Ekler

  1. Fakirlik / muhtaçlık belgesi
  2. Gelir durumu belgeleri
  3. Nüfus kayıt örneği

Talep Eden[AD SOYAD]İmza

Bu dilekçe ne zaman kullanılır

Bu dilekçe, yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücü bulunmayan kişilerin harç ve masraflardan geçici olarak muaf tutulması için kullanılır (HMK m.334). Talep, dava ile birlikte veya yargılamanın her aşamasında yapılabilir.

İki koşul birlikte aranır: kişinin kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gerekli giderleri kısmen veya tamamen ödeyememesi ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmaması. Tüzel kişiler de amacı kamuya yararlı olmak koşuluyla yararlanabilir.

Sık karıştırılan iki kurum vardır: adli yardım (mahkemeden istenir, harç ve masraf muafiyeti sağlar) ve baro adli yardımı (barodan istenir, ücretsiz avukat görevlendirilmesini sağlar). İhtiyacınıza göre ikisine ayrı ayrı başvurulabilir. Adli yardım kararı geçicidir: dava kazanılırsa veya kişinin durumu düzelirse ertelenen giderler tahsil edilebilir (HMK m.339).

En sık yapılan hata

Adli yardım ile baro adli yardımını karıştırmak. İkisi ayrı kurumdur. Mahkemeden istenen adli yardım, harç ve yargılama giderlerinden muafiyet sağlar. Barodan istenen adli yardım ise ücretsiz avukat görevlendirilmesini sağlar. İkisine de ihtiyacınız varsa ayrı ayrı başvurmanız gerekir; birine başvurmak diğerini kapsamaz.

İkinci hata, muafiyetin kalıcı sanılmasıdır. Adli yardım kararı geçicidir: ertelenen harç ve giderler, dava sonunda haksız çıkan taraftan tahsil edilir; adli yardımdan yararlanan kişi davayı kazanırsa giderler karşı taraftan alınır. Kişinin mali durumu yargılama sırasında düzelirse muafiyet kaldırılabilir (HMK m.339).

Üçüncüsü belge sunmamaktır. Yalnızca "param yok" beyanı yeterli değildir. Muhtarlıktan fakirlik belgesi, gelir durumu belgeleri ve adınıza kayıtlı mal varlığı olmadığına dair kayıtlar sunulmalıdır. Mahkeme bu kayıtları resen de araştırabilir; gerçeğe aykırı beyan, muafiyetin kaldırılmasına ve giderlerin tahsiline yol açar.

Şablonun yapamadığı dört şey

Dilekçeyi doğru yazmak işin bir kısmı. Dosyayı belirleyen kararların çoğu dilekçenin dışında verilir ve bunların önemli bölümü geri alınamaz:

  1. Doğru dava türünü ve talebi seçmek. Aynı alacak için kısmi dava mı, belirsiz alacak davası mı açılacağı harcı, faizin başlangıcını ve zamanaşımını değiştirir. Yanlış tercih, alacağın bir kısmının kaybı demektir.
  2. Hangi sürenin işlediğini bilmek. Bir olayda birden fazla süre işleyebilir: biri hak düşürücü, diğeri zamanaşımı. Şablon, sizin dosyanızda hangisinin işlediğini söyleyemez.
  3. Delili doğru zamanda sunmak. Dilekçeler teatisi bittikten sonra kural olarak yeni delil sunulamaz; süresinde bildirilmeyen tanık dinlenmez. Elinizde delil olması yetmez, ne zaman bildirildiği belirleyicidir.
  4. Karşı tarafın savunmasına cevap vermek. Çoğu dosya ilk dilekçeyle değil, cevaba verilen karşılıkla ve duruşmadaki beyanla kazanılır ya da kaybedilir. Şablon o aşamada yanınızda olmaz.

Bu nedenle dilekçenizi mahkemeye vermeden önce bir avukatla görüşmeniz önerilir. Dosyanızı birlikte değerlendirmek isterseniz iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Dilerseniz bulunduğunuz yer barosunun levhasından başka bir avukata da başvurabilirsiniz.

Adım adım nasıl kullanılır

  1. Muhtarlıktan fakirlik belgesi alınİkametinizin bağlı olduğu muhtarlıktan alınır. Talebin en temel belgesidir; olmadan kabul edilmesi zordur.
  2. Gelir ve mal varlığı belgelerini toplayınSGK kaydı, maaş bordrosu, işsizlik kaydı; tapu ve trafik kayıtlarınızın bulunmadığına dair belgeler. e-Devlet üzerinden çoğuna ulaşabilirsiniz.
  3. Talebi dava dilekçesiyle birlikte verinDava ile birlikte sunulursa harç ödemeden dava açılabilir. Sonradan da istenebilir, ancak o ana kadarki giderler ödenmiş olur.
  4. Ücretsiz avukat için baroya ayrıca başvurunMahkemeden alınan adli yardım avukat sağlamaz. Bulunduğunuz yer barosunun adli yardım bürosuna ayrıca başvurun.
  5. Kararın geçici olduğunu unutmayınErtelenen giderler, dava sonunda haksız çıkan taraftan tahsil edilir. Durumunuz düzelirse muafiyet kaldırılabilir.
Konuyu ayrıntılı okuyun Avukat Tutmak Zorunlu mu? Ne Zaman Hukuki Yardım Alınmalı?

Dilekçenizi göndermeden önce

Olayınıza uygun olup olmadığından emin değilseniz, dosyanızı birlikte değerlendirelim.

İletişime Geçin