- Nereye verilir
- Asliye Hukuk Mahkemesi
- Süre
- Öğrenmeden 1 yıl, her hâlde 10 yıl
- Kim açabilir
- Saklı paylı mirasçılar
- Yetki
- Murisin son yerleşim yeri
Dilekçe örneği
Köşeli parantez içindeki sarı alanlar sizin dolduracağınız yerlerdir. Metni kopyalayabilir, Word belgesi olarak indirebilir veya yalnızca dilekçeyi yazdırabilirsiniz. Aşağıdaki metni kullanmadan önce hangi durumlarda geçerli olduğunu okuyun.
[İL / İLÇE] NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE
- DAVACI
- [AD SOYAD] — T.C. [KİMLİK NO]
- ADRESİ
- [AÇIK ADRES]
- VEKİLİ
- [VARSA VEKİLİN ADI, BARO SİCİL NO VE ADRESİ]
- DAVALI
- [KARŞI TARAFIN ADI SOYADI / UNVANI]
- ADRESİ
- [KARŞI TARAFIN ADRESİ]
- KONU
- Saklı payı zedeleyen tasarrufun tenkisi istemidir.
- HARCA ESAS DEĞER
- [ŞİMDİLİK … TL] TL (fazlaya ilişkin haklar saklıdır)
Açıklamalar
- Murisimiz [MİRAS BIRAKANIN ADI VE ÖLÜM TARİHİ] (T.C. [KİMLİK NO]) [VEFAT TARİHİ] tarihinde vefat etmiş olup, tarafım murisin [VEFAT EDEN / EVLENEN KİŞİYLE YAKINLIĞINIZ] sıfatıyla saklı paylı mirasçısıdır.
- Murisin yasal mirasçıları şunlardır: [MİRASÇILARIN AD SOYAD VE ADRESLERİ]
- Muris, sağlığında [İŞLEM TARİHİ] tarihinde [BAĞIŞ / SATIŞ GÖSTERİLEN DEVİR / VASİYETNAME] şeklinde tasarrufta bulunmuştur. Bu tasarruf, tasarruf edilebilir kısmı aşmakta ve saklı payımı zedelemektedir.
- Saklı payımın zedelendiğini [İŞLEMİ ÖĞRENDİĞİNİZ TARİH] tarihinde öğrendim; işbu dava, öğrenme tarihinden itibaren bir yıllık yasal süre içinde açılmaktadır.
- Türk Medeni Kanunu'nun 506. maddesi uyarınca saklı payım, yasal miras payımın [YARISI / DÖRTTE BİRİ]'sidir. Terekenin tasarruf edilebilir kısmı hesaplandığında, anılan tasarrufun saklı payımı ihlal ettiği görülecektir.
- Bu nedenle tasarrufun, saklı payımı karşılayacak oranda tenkisi gerekmektedir (TMK m.560).
Hukuki Sebepler
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 505, 506, 507, 560, 561, 565, 570 ve 571. maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili sair mevzuat.
Deliller
- Murise ait vukuatlı nüfus kayıt örneği ve mirasçılık belgesi
- Tapu kayıtları ve akit tabloları (celbi talep olunur)
- [İŞLEM TARİHİ] tarihli tasarrufa ilişkin belge / vasiyetname
- Murisin banka kayıtları ve mal varlığı sorgusu
- Keşif ve bilirkişi incelemesi (tereke ve saklı pay hesabı için)
- Tanık beyanları: [TANIK AD SOYAD VE ADRESLERİ]
Sonuç ve İstem
Yukarıda açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin haklarım saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile murisin saklı payımı zedeleyen tasarrufunun saklı payım oranında tenkisine; […] TL tenkis alacağının davalılardan tahsiline; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [TARİH]
Ekler
- Mirasçılık belgesi
- Tapu kaydı örnekleri
- [VARSA DİĞER BELGELER]
Davacı[AD SOYAD]İmza
Bu dilekçe ne zaman kullanılır
Bu dilekçe, murisin sağlığında yaptığı kazandırmalar (bağış, vasiyetname, ölünceye kadar bakma sözleşmesi) nedeniyle saklı payı zedelenen mirasçı tarafından açılır. Dava, tasarrufun tümüyle iptalini değil, saklı payı tamamlayacak ölçüde indirilmesini sağlar.
Saklı paylı mirasçılar sınırlıdır: altsoy (yasal miras payının yarısı), ana ve baba (yasal miras payının dörtte biri) ve sağ kalan eş (durumuna göre yasal miras payının tamamı veya dörtte üçü) — TMK m.506. Kardeşlerin saklı payı 2007'den bu yana bulunmamaktadır.
Süre iki yönlüdür ve hak düşürücüdür: saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl, her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren on yıl (TMK m.571). Tenkis, muris muvazaası davasından farklıdır: muvazaada devir görünüşte kalır ve süre yoktur; tenkiste devir geçerlidir, yalnızca indirilir.
Dilekçenin başına mahkeme numarası yazılmaz. Dava açılırken dosyanın hangi mahkemeye düşeceği belli olmadığından dilekçe nöbetçi mahkemeye hitaben yazılır; mahkeme numarası ve dosya esas numarası, tevzi işleminden sonra ortaya çıkar. Numaralı bir mahkeme yazılır ve dosya başka bir mahkemeye düşerse dilekçenin düzeltilmesi gerekir.
En sık yapılan hata
Tenkis ile muris muvazaasını karıştırmak. İkisi farklı davalardır. Muris muvazaası, murisin mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla satış gibi gösterdiği aslında bağış olan işlemlere karşı açılır; tapu iptali ve tescil istenir, süreye tabi değildir ve saklı paylı olmayan mirasçılar da açabilir. Tenkis ise geçerli bir kazandırmanın saklı pay oranında indirilmesidir, süreye tabidir ve yalnızca saklı paylı mirasçılar açabilir. Yanlış dava türü seçmek davanın reddine yol açar.
İkinci hata bir yıllık süreyi kaçırmaktır. Süre, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren işler ve hak düşürücüdür; mahkeme resen dikkate alır. Tapu devrini öğrendiğiniz tarihi belgeleyin.
Üçüncüsü: kardeşlerin saklı payı 2007 yılında kaldırılmıştır. Murisin kardeşi olarak tenkis davası açan kişi, saklı paylı mirasçı olmadığı için davasını kaybeder. Saklı paylı mirasçılar yalnızca altsoy, ana–baba ve sağ kalan eştir.
Şablonun yapamadığı dört şey
Dilekçeyi doğru yazmak işin bir kısmı. Dosyayı belirleyen kararların çoğu dilekçenin dışında verilir ve bunların önemli bölümü geri alınamaz:
- Doğru dava türünü ve talebi seçmek. 31 Temmuz 2026'dan itibaren belirsiz alacak davası kaldırıldı; tutarı baştan belirlenemeyen alacaklar kısmi dava ile istenir ve talep artırımı aynı davada yalnızca bir kez yapılabilir. Bu tek hakkın hangi aşamada kullanılacağı, alacağın bir bölümünü kaybettirebilir.
- Hangi sürenin işlediğini bilmek. Bir olayda birden fazla süre işleyebilir: biri hak düşürücü, diğeri zamanaşımı. Şablon, sizin dosyanızda hangisinin işlediğini söyleyemez.
- Delili doğru zamanda sunmak. Dilekçeler teatisi bittikten sonra kural olarak yeni delil sunulamaz; süresinde bildirilmeyen tanık dinlenmez. Elinizde delil olması yetmez, ne zaman bildirildiği belirleyicidir.
- Karşı tarafın savunmasına cevap vermek. Çoğu dosya ilk dilekçeyle değil, cevaba verilen karşılıkla ve duruşmadaki beyanla kazanılır ya da kaybedilir. Şablon o aşamada yanınızda olmaz.
Bu nedenle dilekçenizi mahkemeye vermeden önce bir avukatla görüşmeniz önerilir. Dosyanızı birlikte değerlendirmek isterseniz iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Dilerseniz bulunduğunuz yer barosunun levhasından başka bir avukata da başvurabilirsiniz.
Kurgusal örnek senaryolar
Aşağıdaki durumlardan size en yakın olanı seçin; yukarıdaki dilekçe o örneğe göre otomatik doldurulur. Doldurulmuş hâli kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya yazdırabilirsiniz. Örnekler kurgudur; kendi tarih, tutar ve olgularınızla değiştirmeniz gerekir.
Tüm mal varlığını tek çocuğa bırakan vasiyetname
Muris, noterde düzenlediği vasiyetnameyle mal varlığının tamamını bir çocuğuna bıraktı. Diğer çocuklar saklı paylarının karşılanmasını istiyor.
- Tasarruf
- Vasiyetname
- Saklı pay
- Yasal payın 1/2'si
- Süre
- 1 yıl / 10 yıl
- Talep
- Saklı payın tamamlanması
Sağlığında yapılan bağışlar — tereke boşaltılmış
Muris, ölümünden önceki yıllarda taşınmazlarını bir mirasçıya bağışladı; ölümde geriye neredeyse hiçbir mal kalmadı. Tenkis hesabı, bu kazandırmaları terekeye ekleyerek yapılır.
- Tasarruf
- Sağlararası bağış
- Sonuç
- Tereke boşaltılmış
- Hesap
- Denkleştirme + tenkis
- Talep
- Saklı payın tamamlanması
Ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle yapılan kazandırma
Bakım sözleşmesi görünümündeki devir, saklı payları zedelemiş.
- Tasarruf
- Bakma sözleşmesi
- Mirasçı
- 3 çocuk
- Saklı pay
- Zedelendi
- Talep
- Tenkis
Eşe yapılan aşırı kazandırma
Muris, mal varlığının büyük bölümünü sağ kalan eşe bırakmış.
- Tasarruf
- Vasiyet
- Lehtar
- Sağ kalan eş
- Mirasçı
- 2 çocuk
- Talep
- Tenkis
Vakfa yapılan bağışın tenkisi
Muris, mal varlığının büyük bölümünü bir vakfa bağışlamış.
- Tasarruf
- Bağış
- Lehtar
- Vakıf
- Mirasçı
- 1 çocuk
- Talep
- Tenkis
Adım adım nasıl kullanılır
- Saklı paylı mirasçı olup olmadığınızı belirleyinAltsoy, ana–baba ve sağ kalan eş saklı paylıdır. Kardeşler değildir. Bu tespit, davanın açılıp açılamayacağını belirler.
- Tasarrufun niteliğini tespit edinGerçek bir satış mı, gizli bağış mı? Bedel ödenmemiş veya emsalin çok altında ödenmişse muris muvazaası gündeme gelir ve süre işlemez; bu durumda dava türü değişir.
- Öğrenme tarihinizi belgeleyinBir yıllık süre öğrenmeden işler. Tapu kaydını ne zaman aldığınız, hangi belgeyle öğrendiğiniz kayıt altına alınmalıdır.
- Terekenin tamamını ortaya koyunSaklı pay, terekenin tamamı üzerinden hesaplanır. Tapu, banka ve araç kayıtlarının celbini talep edin; eksik tereke, eksik hesaba yol açar.
- Keşif ve bilirkişi talep edinTenkis oranı ancak taşınmaz değerleri ve tereke hesabıyla belirlenir. Bu talepler dilekçede yer almazsa dosya eksik incelemeyle sonuçlanabilir.
Sık sorulan sorular
Tenkis Davası Dilekçesi nereye verilir?
Bu dilekçe Asliye Hukuk Mahkemesi makamına sunulur.
Süresi nedir?
Süre: Öğrenmeden 1 yıl, her hâlde 10 yıl
Bu dilekçede en sık yapılan hata nedir?
Tenkis ile muris muvazaasını karıştırmak. İkisi farklı davalardır. Muris muvazaası, murisin mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla satış gibi gösterdiği aslında bağış olan işlemlere karşı açılır; tapu iptali ve tescil istenir, süreye tabi değildir ve saklı paylı olmayan mirasçılar da açabilir. Tenkis ise geçerli bir kazandırmanın saklı pay oranında indirilmesidir, süreye tabidir ve yalnızca saklı paylı mirasçılar açabilir. Yanlış dava türü seçmek davanın reddine yol açar.