- Nereye verilir
- Sulh Hukuk Mahkemesi
- Süre
- Mirasçılığı öğrenmeden itibaren 1 ay
- Şart
- Mirasın henüz kabul edilmemiş olması
- Harç
- Maktu (defter giderleri ayrıca)
Dilekçe örneği
Köşeli parantez içindeki sarı alanlar sizin dolduracağınız yerlerdir. Metni kopyalayabilir, Word belgesi olarak indirebilir veya yalnızca dilekçeyi yazdırabilirsiniz. Aşağıdaki metni kullanmadan önce hangi durumlarda geçerli olduğunu okuyun.
[İL / İLÇE] NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE
- TALEP EDEN
- [AD SOYAD] — T.C. [KİMLİK NO]
- ADRESİ
- [AÇIK ADRES]
- SIFATI
- [DAVACI / DAVALI]
- MİRAS BIRAKAN
- [MİRAS BIRAKANIN ADI VE ÖLÜM TARİHİ] — T.C. [KİMLİK NO]
- ÖLÜM TARİHİ
- [VEFAT TARİHİ]
- KONU
- Terekenin tespiti ile resmî defter tutulması talebidir.
Açıklamalar
- Miras bırakan [MİRAS BIRAKANIN ADI VE ÖLÜM TARİHİ], [VEFAT TARİHİ] tarihinde [ÖLÜM YERİ] vefat etmiştir. Kendisinin [DAVACI / DAVALI] olarak yasal mirasçısıyım. Nüfus kayıt örneği ekte sunulmuştur.
- Miras bırakanın bilinen diğer mirasçıları şunlardır: [MİRASÇILARIN AD SOYAD VE ADRESLERİ]
- Miras bırakanın geride bıraktığı ve tarafımca bilinen malvarlığı şu şekildedir: [TEREKEDEKİ MAL VARLIĞI]
- Ancak miras bırakanın borç durumu tarafımca tam olarak bilinmemektedir. [BİLİNEN BORÇLAR VE TUTARLARI]
- Bu belirsizlik nedeniyle mirası kabul veya ret konusunda sağlıklı bir karar verebilmem mümkün değildir. Türk Medeni Kanunu'nun 619. maddesi, mirası kabul veya reddetmeden önce her mirasçıya terekenin resmen defterinin tutulmasını isteme hakkı tanımaktadır.
- Aynı Kanunun 589. maddesi uyarınca, mirasçıların menfaatlerinin korunması için gerekli hâllerde sulh hâkimi terekenin tespitine ve korunmasına ilişkin önlemleri resen alır.
- Mirasçı olduğumu [İŞLEMİ ÖĞRENDİĞİNİZ TARİH] tarihinde öğrenmiş bulunuyorum; işbu talebim, Kanunun 620. maddesinde öngörülen bir aylık süre içinde sunulmaktadır.
- [İSTEDİĞİNİZ KORUMA ÖNLEMİ VARSA YAZIN]
Hukuki Sebepler
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 589, 590, 605, 619, 620, 621, 626 ve devamı maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili sair mevzuat.
Deliller
- Nüfus kayıt örneği ve mirasçılık belgesi
- Miras bırakanın ölüm belgesi
- Tapu, trafik tescil ve banka kayıtları (celbi talep olunur)
- UYAP üzerinden icra dosyası sorgusu (celbi talep olunur)
- [VARSA BELGE, RAPOR, YAZIŞMA]
Sonuç ve İstem
Yukarıda açıklanan nedenlerle; miras bırakan [MİRAS BIRAKANIN ADI VE ÖLÜM TARİHİ]'a ait terekenin tespitine ve Türk Medeni Kanunu'nun 619. maddesi uyarınca resmî defterinin tutulmasına; bu amaçla ilgili kurumlardan malvarlığı ve borç kayıtlarının celbine; alacaklıların usulünce ilan yoluyla davet edilmesine karar verilmesini saygılarımla talep ederim. [TARİH]
Ekler
- Nüfus kayıt örneği
- Ölüm belgesi
- [VARSA DİĞER BELGELER]
Talep Eden[AD SOYAD]İmza
Bu dilekçe ne zaman kullanılır
Bu dilekçe iki ayrı talebi kapsar. Birincisi terekenin tespitidir: mirasçıların menfaatlerinin korunması için sulh hâkiminin terekedeki malları saptaması (TMK m.589). İkincisi resmî defter tutulmasıdır: mirasın borç durumunun resmen ortaya çıkarılması (TMK m.619).
Resmî defter, mirası kabul mü ret mi edeceğine karar veremeyen mirasçı için tasarlanmıştır. Defter tutulduktan sonra mirasçı, terekenin borç ve alacaklarını görerek karar verir. Deftere yazılmamış borçlardan mirasçı kural olarak sorumlu olmaz — bu, defterin en önemli sonucudur.
Resmî defter tutulması istemi, mirasçılık sıfatının öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde sulh hâkimine yapılmalıdır (TMK m.620). Bu süre hak düşürücüdür.
Mirasın reddiyle karıştırmayın: ret, mirasçılıktan tümüyle çekilmektir ve üç aylık süreye tabidir. Defter tutma ise mirasçı kalarak borç riskini sınırlamaktır. Terekenin borca batık olduğu zaten belliyse ret daha doğru yoldur; belirsizse defter tutma daha korumalıdır.
Dilekçenin başına mahkeme numarası yazılmaz. Dava açılırken dosyanın hangi mahkemeye düşeceği belli olmadığından dilekçe nöbetçi mahkemeye hitaben yazılır; mahkeme numarası ve dosya esas numarası, tevzi işleminden sonra ortaya çıkar. Numaralı bir mahkeme yazılır ve dosya başka bir mahkemeye düşerse dilekçenin düzeltilmesi gerekir.
En sık yapılan hata
Bir aylık süreyi kaçırmak. Resmî defter tutulması istemi, mirasçılık sıfatının öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde yapılmalıdır (TMK m.620). Bu süre, mirasın reddi için tanınan üç aylık süreden daha kısadır ve ikisi karıştırılır. Bir ay geçtikten sonra elde kalan tek seçenek, üç aylık süre içinde mirası tümüyle reddetmektir.
İkinci hata, terekeye sahip çıkarak mirası zımnen kabul etmektir. Miras bırakanın banka hesabından para çekmek, aracını kullanmak veya kirasını tahsil etmek, mirasın kabul edildiği anlamına gelebilir. Kabul edilmiş sayılan mirasçı artık ne defter isteyebilir ne de reddedebilir; borçlardan kişisel malvarlığıyla sorumlu olur. Karar verilene kadar tereke mallarına dokunmayın.
Üçüncüsü, defterin sağladığı korumanın sınırını bilmemektir. Deftere yazılmayan borçlardan sorumluluk kalkar, ancak bu koruma mirasçının kendi kefaletinden veya rehinli alacaklardan doğan sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Ayrıca defter tutulduktan sonra mirasçının yeniden karar vermesi için tanınan süre de sınırlıdır; defterin kapanmasının ardından beyanda bulunulmazsa miras deftere göre kabul edilmiş sayılır.
Şablonun yapamadığı dört şey
Dilekçeyi doğru yazmak işin bir kısmı. Dosyayı belirleyen kararların çoğu dilekçenin dışında verilir ve bunların önemli bölümü geri alınamaz:
- Doğru talebi ve mercii seçmek. Talebin kapsamı ve dayanağı açık yazılmalıdır. Talep sonucunun belirsizliği, yanlış usul veya eksik taraf gösterilmesi ayrı ayrı değerlendirilir; her dosyada aynı sonucu doğurmaz, ancak süreci uzatabilir.
- Belgeyi kanunun aradığı biçimde almak. Bu dosyalarda eksik belge en sık gecikme sebebidir. Tek hekim raporu yerine sağlık kurulu raporu, fotokopi yerine onaylı örnek gibi ayrımlar dosyayı aylarca bekletebilir.
- İlgili herkesin gösterilmesi. Bu işlerde karşı taraf yoktur ama ilgililer vardır. Bir ilgilinin gösterilmemesi kararın kaldırılmasına veya araştırmanın tamamlanmasına yol açabilir; her olayda aynı sonuç doğmaz, ancak süreç uzar.
- Karardan sonrasını planlamak. Karar tek başına yeterli olmayabilir: tapuya veya nüfusa işlenmesi, izin alınması ya da dönemsel rapor verilmesi gerekebilir. Bu adımlar atlanırsa karar kâğıt üzerinde kalır.
Bu nedenle talebinizi mahkemeye vermeden önce bir avukatla görüşmeniz önerilir. Dosyanızı birlikte değerlendirmek isterseniz iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Dilerseniz bulunduğunuz yer barosunun levhasından başka bir avukata da başvurabilirsiniz.
Kurgusal örnek senaryolar
Aşağıdaki durumlardan size en yakın olanı seçin; yukarıdaki dilekçe o örneğe göre otomatik doldurulur. Doldurulmuş hâli kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya yazdırabilirsiniz. Örnekler kurgudur; kendi tarih, tutar ve olgularınızla değiştirmeniz gerekir.
Borç durumu bilinmeyen tereke — ret kararı öncesi tespit
Mirasçılar, murisin borçlarının tutarını bilmediklerinden mirası reddedip etmeyeceklerine karar veremiyor. Defter tutulması, üç aylık ret süresini işlemez kılan bir yol.
- Amaç
- Borç durumunu görmek
- Usul
- Resmî defter tutulması
- Süre
- Bir ay içinde talep
- Etki
- Ret süresi işlemez
Bir mirasçının terekeyi elinde tutması
Muris ile birlikte yaşayan mirasçı, ölümden sonra evdeki değerli eşya ve belgeleri diğer mirasçılarla paylaşmıyor. Tespit ve defter tutma, paylaşımın ön adımı.
- Sorun
- Terekeye tek elden hâkimiyet
- Amaç
- Malların tespiti
- Ek talep
- Muhafaza tedbiri
- Sonraki adım
- Paylaşım
Yurt dışında yaşayan mirasçının tereke tespiti talebi
Türkiye'ye gelemeyen mirasçı, terekenin resmen tespitini istiyor.
- Muris
- Baba
- Mirasçı
- 3 kardeş
- Sorun
- Erişim yok
- Talep
- Tespit + tedbir
Mirasçılar arasındaki uyuşmazlıkta tereke tespiti
Bir mirasçının terekedeki mallara el koyduğu iddiasıyla tespit isteniyor.
- Muris
- Anne
- Sorun
- Mal kaçırma kuşkusu
- Mirasçı
- 4 kardeş
- Talep
- Tespit + tedbir
Adım adım nasıl kullanılır
- Öğrenme tarihinizi belirleyinBir aylık süre ölüm tarihinden değil, mirasçı olduğunuzu öğrendiğiniz tarihten işler. Bu tarihi dilekçeye açıkça yazın.
- Tereke mallarına dokunmayınHesaptan para çekmek veya araç kullanmak mirasın kabulü sayılabilir. Karar verilinceye kadar hiçbir tasarrufta bulunmayın.
- Bildiklerinizi listeleyinTapu, araç, banka ve bilinen borçları yazın. Bilinmeyenler için kurumlardan celp talep edin — dilekçenin asıl işlevi budur.
- Sulh hukuk mahkemesine başvurunYetkili mahkeme, miras bırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesidir.
- Defter kapandığında beyanda bulununDefter tamamlanınca mahkeme size süre verir. Bu sürede beyanda bulunmazsanız miras deftere göre kabul edilmiş sayılır.
Sık sorulan sorular
Terekenin Tespiti ve Defter Tutulması Talebi nereye verilir?
Bu dilekçe Sulh Hukuk Mahkemesi makamına sunulur.
Süresi nedir?
Süre: Mirasçılığı öğrenmeden itibaren 1 ay
Bu dilekçede en sık yapılan hata nedir?
Bir aylık süreyi kaçırmak. Resmî defter tutulması istemi, mirasçılık sıfatının öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde yapılmalıdır (TMK m.620). Bu süre, mirasın reddi için tanınan üç aylık süreden daha kısadır ve ikisi karıştırılır. Bir ay geçtikten sonra elde kalan tek seçenek, üç aylık süre içinde mirası tümüyle reddetmektir.