KVKK: Kişisel Verileriniz İzinsiz Kullanıldığında Ne Yapmalı?

Hiç alışveriş yapmadığınız bir şirketten reklam mesajı geliyor. Ya da bir sitede bıraktığınız bilgiler başka bir yerde karşınıza çıkıyor. Bu, kişisel verilerinizin izinsiz işlenmesi olabilir.

6698 sayılı Kanun size somut haklar tanıyor — ama bunları kullanmanın belirli bir sırası var. Bu sırayı atlamak, şikâyetinizin usulden reddine yol açar.

Hangi Haklarınız Var?

Kanunun 11. maddesi, herkese veri sorumlusuna başvurarak şunları isteme hakkı tanır:

• Kişisel verisinin işlenip işlenmediğini öğrenme
• İşlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme
• İşlenme amacını ve amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme
• Yurt içinde veya yurt dışında verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme
• Eksik veya yanlış işlenmişse düzeltilmesini isteme
• Kanundaki şartlar çerçevesinde silinmesini veya yok edilmesini isteme
• Düzeltme, silme ve yok etme işlemlerinin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme
• Otomatik sistemlerle analiz edilmesi suretiyle aleyhe bir sonuç doğmasına itiraz etme
• Hukuka aykırı işleme sebebiyle zarara uğraması hâlinde zararın giderilmesini talep etme

Sıra: Önce Veri Sorumlusu, Sonra Kurul

Bu, en çok atlanan kuraldır. Kanunun 13. ve 14. maddeleri açık bir sıra öngörür.

1. Veri sorumlusuna başvuru. Talebinizi yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle veri sorumlusuna iletirsiniz. Veri sorumlusu, talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmak zorundadır.

2. Kurula şikâyet. Başvuru reddedilir, yetersiz cevap verilir ya da süresinde cevaplanmazsa; cevabı öğrendiğiniz tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunabilirsiniz.

Doğrudan Kurula yapılan şikâyetler, bu ön başvuru yapılmadığı için işleme alınmaz. Bu nedenle veri sorumlusuna yaptığınız başvurunun kaydını saklayın.

Veri sorumlusunun kim olduğunu bulmak için şirketin aydınlatma metnine ya da VERBİS kayıtlarına bakabilirsiniz.

İzinsiz Reklam Mesajları

En sık karşılaşılan durum ticari elektronik iletilerdir. Burada iki ayrı mevzuat devreye girer: kişisel verilerin işlenmesi bakımından 6698 sayılı Kanun, ticari iletinin gönderilmesi bakımından 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun.

Ticari elektronik ileti gönderilebilmesi için kural olarak önceden onay alınması gerekir. Onayınız yoksa ileti hukuka aykırıdır.

Bu tür iletiler için İYS (İleti Yönetim Sistemi) üzerinden onay durumunuzu görebilir ve onayları kaldırabilirsiniz. Ayrıca Ticaret Bakanlığına şikâyette bulunulabilir.

Her iletide ret hakkı kolay ve ücretsiz biçimde sunulmuş olmalıdır; sunulmamışsa bu da ayrı bir aykırılıktır.

Ceza ve Tazminat Boyutu

Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi yalnızca idari bir mesele değildir.

Ceza boyutu: Türk Ceza Kanunu'nun 135-140. maddeleri kişisel verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesi, verilmesi, yayılması ve yok edilmemesi hâllerini suç olarak düzenler. Bu hâllerde Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir.

Tazminat boyutu: Hukuka aykırı işleme nedeniyle zarara uğrayan kişi, genel hükümlere göre tazminat davası açabilir. Bu, Kurula şikâyetten bağımsız bir yoldur ve birlikte yürütülebilir.

Kurul ise ihlal tespit ettiğinde idari para cezası uygular ve aykırılığın giderilmesine karar verir. Kurul kararlarına karşı idari yargı yolu açıktır.

Sıkça Sorulan Sorular

KVKK şikâyeti nereye yapılır?

Önce veri sorumlusuna başvurulur. Cevap alınamaz veya yetersizse Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunulur.

Süreler ne kadar?

Veri sorumlusu talebi en geç otuz günde sonuçlandırır. Kurula şikâyet için cevabı öğrenmeden itibaren otuz gün, her hâlde başvurudan itibaren altmış gün.

İzinsiz reklam mesajı için ne yapabilirim?

İYS üzerinden onay durumunuzu kontrol edip kaldırabilir, ayrıca Ticaret Bakanlığına şikâyette bulunabilirsiniz. Ticari ileti için önceden onay alınması kuraldır.

Verilerimin silinmesini isteyebilir miyim?

Evet, kanundaki şartlar çerçevesinde silinmesini veya yok edilmesini ve bunun üçüncü kişilere bildirilmesini isteyebilirsiniz.

Tazminat isteyebilir miyim?

Hukuka aykırı işleme nedeniyle zarara uğradıysanız genel hükümlere göre tazminat davası açabilirsiniz; bu yol Kurula şikâyetten bağımsızdır.