Ceza Hukuku Avukatı Sapanca | Av. Saliha Senem Mercan

Ceza Hukuku Nedir?

Ceza hukuku, toplumsal düzeni korumak amacıyla kanun koyucu tarafından suç olarak tanımlanan eylemleri ve bu eylemler karşısında uygulanacak yaptırımları düzenleyen bir hukuk dalıdır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve özel ceza kanunları bu alanın temel kaynakları arasındadır.

Bir suç isnadıyla karşılaşmak, kişinin özgürlüğünü, itibarını ve geleceğini doğrudan etkileyen son derece ciddi bir süreçtir. Soruşturmanın başladığı andan itibaren bir ceza avukatından destek almak; delillerin toplanması, ifade süreçleri ve tutukluluk kararlarına itiraz gibi kritik aşamalarda müvekkilin haklarını etkin biçimde korumak açısından hayati önem taşımaktadır.

Türk ceza yargılamasında soruşturma aşaması Cumhuriyet Savcılığı tarafından yürütülmekte, bu aşamada şüpheli sıfatıyla ifade veren kişinin yanında mutlaka bir müdafi (savunma avukatı) bulunma hakkı mevcuttur. Kovuşturma aşamasına geçildiğinde ise iddianameyle sanık sıfatı kazanan kişi, Asliye Ceza veya Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılanır.

Büromuz; soruşturmanın başlangıcından kesinleşmiş kararlara kadar uzanan tüm süreçte müdafi ve müdahil vekilliği hizmetleri sunmakta, müvekkillerimizin anayasal güvencelere dayanan haklarını kararlılıkla savunmaktadır.

Hizmet Alanlarımız

Soruşturma aşamasında müdafi hizmeti
Tutukluluk ve adli kontrol itirazları
Kasten yaralama ve darp davaları
Dolandırıcılık ve bilişim suçları
Hakaret ve tehdit suçları
Cinsel suçlar savunması
Trafik kazası kaynaklı ceza davaları
Zimmet ve rüşvet davaları
Uyuşturucu madde davaları
Şikâyet ve uzlaşma süreçleri

Süreler ve Başvuru Yolları

Ceza yargılamasında kanun yoluna başvuru süreleri kısadır ve kaçırıldığında karar kesinleşir.

Ceza hukukunda kritik süreler

Konu	Süre	Dayanak
Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet	Fail ve fiili öğrenmeden 6 ay	TCK m.73
Gözaltı süresi	24 saat; toplu suçlarda 4 güne kadar	CMK m.91
Tutuklama kararına itiraz	7 gün	CMK m.268
İstinaf başvurusu	Kararın tefhim veya tebliğinden 7 gün	CMK m.273
Temyiz başvurusu	15 gün	CMK m.291
Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz	15 gün	CMK m.173

Uzlaştırma: Yargılamadan Önceki Yol

Kanunda sayılan suçlarda, soruşturma ve kovuşturma aşamasında uzlaştırma zorunlu olarak denenir (CMK m.253). Uzlaşma sağlanırsa soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı, kovuşturmada düşme kararı verilir. Uzlaşmanın kabul edilmesi suçun kabulü anlamına gelmez; ancak sonuçları bağlayıcıdır. Bu nedenle uzlaştırma teklifine cevap vermeden önce hukuki değerlendirme yapılmalıdır.

Hangi Mahkeme Görevli?

Kural olarak Asliye Ceza Mahkemesi görevlidir. Kanunda ayrıca görevli kılınan hâller dışında, ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlar Ağır Ceza Mahkemesinde görülür. Yetkili mahkeme suçun işlendiği yer mahkemesidir (CMK m.12).

Şüpheli veya Sanık Olarak İfadeye Çağrıldıysanız

Susma hakkınız vardır ve bu hak aleyhinize yorumlanamaz (CMK m.147).
Müdafi talep etme hakkınız vardır. Talep hâlinde barodan müdafi görevlendirilir; belirli suçlarda müdafi bulunması zorunludur.
İfade öncesi dosyayı inceleme hakkı, savunmanın hazırlanması için kritiktir.
İfade tutanağını okumadan imzalamayın. Beyanınızın tutanağa doğru geçtiğinden emin olun; hatalı kayıt sonradan düzeltilemeyebilir.

Adli Sicil Kaydı

Cezanın infazı tamamlandığında adli sicil kaydı silinerek arşive alınır. Arşiv kaydının silinmesi ise ayrı bir başvuru gerektirir. Kayıt, kamu görevine giriş ve bazı mesleklerin icrası bakımından engel oluşturabildiğinden süreç takip edilmelidir.

İlgili Dilekçe Örneklerimiz

Süreç Nasıl İşler?

Soruşturma Takibi Savcılık ifadesi öncesi danışma ve hazırlık aşamasında müvekkille bir araya gelinerek olayın tüm boyutları değerlendirilir; ifadede hangi hakların kullanılacağı belirlenir ve hukuki strateji oluşturulur.
İfade ve Sorgulama Müvekkil yanında müdafi sıfatıyla emniyet veya savcılık ifadesine katılım sağlanır. Hukuka aykırı sorular itirazla karşılanır; müvekkilin susma hakkı da dahil tüm usul güvenceleri gözetilir.
İddianame ve Kovuşturma İddianamenin kabulü ile başlayan kovuşturma aşamasında savunma dilekçeleri hazırlanır, deliller hukuki açıdan değerlendirilir ve duruşmalarda etkin savunma yürütülür.
Karar ve İstinaf Mahkeme kararı; beraat, cezanın ertelenmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) veya mahkûmiyet şeklinde sonuçlanabilir. Müvekkil lehine sonuç alınamaması durumunda istinaf ve Yargıtay yolları kararlılıkla takip edilir.

Bu alanda geçen hukuki kavramların açıklamaları için sözlük bölümümüze bakabilirsiniz.

İlgili Kanun Maddeleri

Bu alandaki temel hükümlerin resmî metni ve açıklaması:

Sıkça Sorulan Sorular

Gözaltında avukat talep hakkım var mı?

Evet. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 149. maddesi uyarınca şüpheli veya sanık, soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafiden yardım alma hakkına sahiptir. Gözaltına alınan kişi bu hakkını derhal kullanabilir; ister kendi seçtiği avukatı arayabilir, ister baro tarafından görevlendirilen avukattan ücretsiz yararlanabilir. Avukat talep etmeden verilen ifadelerin hukuki geçerliliği ise ciddi biçimde sorgulanabilir.

Şikâyet süresi ne kadardır?

Şikâyete bağlı suçlarda, fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunulmalıdır. Süre geçtikten sonra şikâyet hakkı düşer. Şikâyete bağlı olmayan suçlarda ise savcılık kendiliğinden soruşturma başlatır.

Gözaltı süresi ne kadardır?

Yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez; bu süreye yakalama yerinden hâkim önüne götürülmesi için geçen zorunlu süre dâhil değildir. Toplu olarak işlenen suçlarda süre, savcının yazılı emriyle her defasında bir günü geçmemek üzere dört güne kadar uzatılabilir.

Uzlaşmayı kabul etmek suçu kabul etmek midir?

Hayır. Uzlaşma teklifinin kabulü, suçun işlendiğinin kabulü anlamına gelmez. Ancak uzlaşmanın sonuçları bağlayıcıdır: uzlaşma sağlandığında soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına, kovuşturmada düşmeye karar verilir. Bu nedenle teklife cevap vermeden önce hukuki değerlendirme yapılmalıdır.

Adli sicil kaydı ne zaman silinir?

Ceza veya güvenlik tedbirinin infazı tamamlandığında adli sicil kaydı silinerek arşiv kaydına alınır. Arşiv kaydının silinmesi ayrı bir başvuruya bağlıdır ve kanunda öngörülen sürelerin dolmasını gerektirir.

Şikâyet hakkı zamanaşımına uğrar mı?

Şikâyete bağlı suçlarda — hakaret, basit yaralama, cinsel taciz gibi — şikâyet süresi suçun öğrenilmesinden itibaren genellikle 6 aydır. Ancak daha ağır suçlarda (cinsel saldırı, nitelikli dolandırıcılık vb.) dava zamanaşımı süresi suça göre 8 yıla kadar uzayabilmekte; bu süre zarfında savcılık re'sen soruşturma başlatabilmektedir. Sürelerin kaçırılmaması için avukata danışmak büyük önem taşımaktadır.

Uzlaşma nedir ve ne zaman mümkündür?

Uzlaşma, Türk Ceza Kanunu'nda sınırlı sayıda sayılan suçlarda (kasten yaralama, tehdit, konut dokunulmazlığı ihlali, mala zarar verme, basit dolandırıcılık vb.) tarafların bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmasını sağlayan özel bir yargılama kurumudur. Soruşturma aşamasında uzlaşma sağlanması halinde kamu davası açılmaz; kovuşturma aşamasında uzlaşılması ise düşme kararı ile sonuçlanır. Bu sayede sanık için sabıka kaydı oluşmaz.