İcra ve İflas Hukuku

İcra ve İflas Hukuku Nedir?

İcra ve iflas hukuku, alacaklıların alacaklarını devlet zorlaması aracılığıyla tahsil edebildiği, borçluların ise yasal haklarını koruyabildiği özel bir usul hukukudur. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu bu alanı ayrıntılı biçimde düzenlemektedir.

Mahkeme kararı olan ya da olmayan alacaklar için farklı icra yolları mevcuttur. İlamlı icra takibinde mahkeme kararına dayalı olarak doğrudan haciz yapılabilirken, ilamsız icra takibinde borçluya önce ödeme emri tebliğ edilir ve itiraz hakkı tanınır. Senet, çek ve poliçe gibi kambiyo senetlerine dayalı alacaklar ise çok daha hızlı işleyen özel bir icra yoluna tabidir.

Borçlular açısından ise icra hukuku yalnızca alacaklıların aracı değildir; borçlunun temel geçim araçlarının haczedilmemesi, ev eşyalarının korunması ve ödeme planı yapılması gibi pek çok güvence de bu kanunla sağlanmaktadır. İcra takibine haksız olarak maruz kalan borçlu, itiraz, menfi tespit davası ve istihkak davaları gibi yollarla haklarını koruyabilmektedir.

Büromuz; alacak tahsilatından konkordato başvurularına, haciz işlemlerinden iflas davalarına kadar icra ve iflas hukukunun tüm alanlarında hem alacaklı hem de borçlu müvekkillerimize hizmet sunmaktadır.

Hizmet Alanlarımız

• İlamlı ve ilamsız icra takibi
• Ödeme emrine itiraz
• Haciz işlemleri ve itirazı
• Maaş, gayrimenkul ve araç haczi
• İflas davası ve iflas ertelemesi
• Konkordato başvurusu
• Tasarrufun iptali davaları
• İstihkak davaları
• Borca itiraz ve menfi tespit
• Yargılamasız icra (kambiyo, rehin)

Süreler: İcrada Her Şey Güne Bağlıdır

İcra hukukunda süreler kısadır ve neredeyse tamamı hak düşürücüdür. Ödeme emri elinize geçtiğinde ilk yapılması gereken tarihi not etmektir.

İtiraz Etmek Takibi Durdurur mu?

İlamsız takipte süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Kambiyo senetlerine mahsus takipte ise itiraz satıştan başka işlemleri durdurmaz; takibin durması için icra mahkemesinden karar alınması gerekir. Borcun bir kısmına itiraz ediliyorsa itiraz edilen miktar açıkça belirtilmelidir; aksi hâlde itiraz yapılmamış sayılır.

Neler Haczedilemez?

Kanun bazı malları haciz dışında tutar (İİK m.82): borçlunun ve ailesinin kişisel kullanımına yeterli eşya, mesleğini sürdürmesi için gerekli araçlar, aile için gerekli yiyecek ve yakacak, öğrenci bursları. Maaş ve ücretlerde ise haciz, dörtte birinden az olmamak üzere uygulanır; nafaka alacakları bu sınırın dışındadır (İİK m.83). Emekli aylığı kural olarak haczedilemez; borçlunun muvafakati aranır.

Borcu Kabul Etmiyorsanız: Menfi Tespit

Takip başlamadan önce veya sonra, borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası açılabilir. Borç ödendikten sonra açılan dava ise istirdat davasıdır ve ödemeden itibaren bir yıl içinde açılır. Menfi tespit davası tek başına takibi durdurmaz; ihtiyati tedbir kararı gerekir.

Sık Yapılan Hatalar

• Yedi günlük itiraz süresini kaçırmak. Süre geçtiğinde takip kesinleşir ve borç, esası tartışılmadan tahsil edilebilir hâle gelir.
• İtirazı icra dairesi yerine yanlış mercie yapmak. İtiraz, takibin yapıldığı icra dairesine verilir.
• Kısmi itirazda miktarı yazmamak. İtiraz hiç yapılmamış sayılır.
• Tebligatı almamaya çalışmak. Usulüne uygun tebligat, muhatabın almamasına rağmen geçerli sayılabilir ve süreler işlemeye başlar.

İlgili Dilekçe Örneklerimiz

• Ödeme emrine itiraz dilekçesi
• Maaş haczine itiraz dilekçesi
• Emekli maaşı haczine itiraz
• İtirazın iptali dava dilekçesi

Süreç Nasıl İşler?

1. Alacak Tespiti Alacağın kaynağı, miktarı ve hukuki dayanağı belirlenir. Sözleşme, senet, fatura, mahkeme kararı veya diğer belgeler incelenerek hangi icra yolunun tercih edileceğine karar verilir; zamanaşımı ve süre hesaplamaları yapılır.
2. İcra Takibi Başlatma İcra müdürlüğüne başvurularak borçluya ödeme emri gönderilir. Kambiyo senetlerine özgü takiplerde bu aşama çok daha hızlı ilerler; borçlunun itiraz süresi 5 güne iner.
3. İtiraz veya Haciz Borçlunun süresinde itiraz etmemesi veya itirazın iptali kararı alınması üzerine borçlunun maaşına, banka hesaplarına, araçlarına ve taşınmazlarına haciz işlemi yapılır. Borçlu ise haksız hacze karşı şikâyet ve itiraz yollarına başvurabilir.
4. Tahsilat Haczedilen malların satışı, pay dağıtımı ve gerektiğinde iflas masası aracılığıyla alacağın tahsil edilmesi sağlanır. Borçlunun aczini ispat etmesi halinde ise iflas yoluna gidilir.

Bu alanda geçen hukuki kavramların açıklamaları için sözlük bölümümüze bakabilirsiniz.

İlgili Kanun Maddeleri

Bu alandaki temel hükümlerin resmî metni ve açıklaması:

• İİK 62. Madde — Ödeme Emrine İtiraz
• İİK 67. Madde — İtirazın İptali Davası
• İİK 68. Madde — İtirazın Kaldırılması
• İİK 82. Madde — Haczedilemeyen Mallar
• İİK 83. Madde — Kısmen Haczedilebilen Gelirler
• İİK 89. Madde — Haciz İhbarnamesi (Üçüncü Kişideki Alacak)

Sıkça Sorulan Sorular