Hukuk Sözlüğü

İcra ve İflas Hukuku Sözlüğü

21 terim · Av. Saliha Senem Mercan

İcra takibi, haciz ve itiraz süreçlerinde geçen kavramlar.

Bu sayfada 21 terim yer alıyor. Aradığınız kavramı bulmak için sayfa içi aramayı (Ctrl+F) kullanabilirsiniz.

Kavramların uygulamadaki karşılığı, süreler ve süreç için ilgili çalışma alanı sayfamıza bakabilirsiniz.

İlamsız takip

Elinde mahkeme kararı bulunmayan alacaklının, para ve teminat alacakları için başlattığı takiptir. Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz ederse takip kendiliğinden durur.

İlgili: Ödeme emrine itiraz dilekçesi

İtirazın kaldırılması

Alacaklının, elindeki belgeye dayanarak icra mahkemesinden borçlunun itirazının kaldırılmasını istemesidir. İtirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde istenmelidir (İİK m.68).

İtirazın iptali

Alacaklının, genel mahkemede dava açarak itirazın iptalini ve takibin devamını istemesidir. İtirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılır (İİK m.67). Haksız itiraz hâlinde icra inkâr tazminatı gündeme gelebilir.

İlgili: İtirazın iptali dava dilekçesi

Menfi tespit davası

Borçlu olmadığının tespiti için açılan davadır. Tek başına takibi durdurmaz; durdurulması için ihtiyati tedbir kararı gerekir. Borç ödendikten sonra açılan dava ise istirdat davasıdır.

Gecikmiş itiraz

Kusursuz bir engel nedeniyle süresinde itiraz edemeyen borçlunun, engelin kalkmasından itibaren üç gün içinde yaptığı itirazdır (İİK m.65).

Haczedilemeyen mallar

Borçlunun ve ailesinin kişisel kullanımına yeterli eşya, mesleğini sürdürmesi için gerekli araçlar ve zorunlu geçim kaynakları haczedilemez (İİK m.82). Maaş ve ücretlerde haciz, dörtte birinden az olamaz; nafaka alacakları bu sınırın dışındadır.

İlgili: Maaş haczine itiraz dilekçesi

Tasarrufun iptali davası

Borçlunun, alacaklıdan mal kaçırmak amacıyla yaptığı devirlerin alacaklı yönünden hükümsüz sayılması için açılan davadır. Tasarruf tarihinden itibaren beş yıl içinde açılır (İİK m.284).

İstihkak davası

Haczedilen malın borçluya değil üçüncü kişiye ait olduğu iddiasıyla açılan davadır. Malın kimin elinde bulunduğu ispat yükünü belirler.

İhalenin feshi

İcra yoluyla yapılan satışta usulsüzlük bulunduğu iddiasıyla, ihale tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılan başvurudur (İİK m.134).

Kambiyo senetlerine mahsus takip

Çek, bono ve poliçeye dayalı özel takip yoludur. İtiraz süresi beş gündür ve itiraz, satıştan başka işlemleri kendiliğinden durdurmaz.

İlgili: Kambiyo senedine itiraz

Ödeme emri

İcra dairesinin, takip talebi üzerine borçluya gönderdiği ve borcu ödemesini ya da itiraz etmesini bildiren belgedir. İlamsız takipte borçlunun itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür; kambiyo senetlerine mahsus takipte beş gündür. Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve haciz istenebilir. İtiraz, gerekçe gösterilmeden de yapılabilir ama imzaya itiraz ayrıca ve açıkça belirtilmelidir.

İlgili: Ödeme emrine itiraz · İİK 62. madde metni

Borca itiraz

Borçlunun, ödeme emrindeki borcun tamamına veya bir kısmına karşı yaptığı itirazdır. Süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Alacaklı takibi sürdürmek için itirazın kaldırılması ya da itirazın iptali yoluna başvurmak zorundadır. İtirazda borcun sebebini açıklamak şart değildir; ancak yetkiye itiraz ediliyorsa yetkili icra dairesi de gösterilmelidir.

İlgili: Ödeme emrine itiraz · İtirazın iptali davası

İmzaya itiraz

Kambiyo senedine dayalı takipte borçlunun, senetteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürmesidir. Ayrıca ve açıkça yapılmalıdır; aksi hâlde imza ikrar edilmiş sayılır. Borca itirazdan farkı, takibi kendiliğinden durdurmamasıdır: icra mahkemesi ayrıca satışın durdurulmasına karar vermedikçe takip devam eder. İtiraz haksız çıkarsa borçlu aleyhine tazminata hükmedilebilir.

İlgili: Kambiyo takibine itiraz

Kambiyo senedi

Kanunda sayılan üç kıymetli evraktır: bono (senet), poliçe ve çek. Şekil şartları Türk Ticaret Kanunu'nda sıkı biçimde belirlenmiştir; eksiklik senedi kambiyo senedi olmaktan çıkarır. Kambiyo senedine dayanan alacaklı, daha hızlı ve borçlu için itiraz imkânı sınırlı olan özel takip yolunu kullanabilir.

İlgili: Kambiyo takibine itiraz

Maaş haczi

Borçlunun ücretinin bir bölümüne icra dairesince el konulmasıdır. Ücretin tamamı haczedilemez: kanun, borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli kısmın ayrılmasını, kalanın ise dörtte birinden az olmamak üzere haczedilmesini öngörür. Nafaka alacakları bu sınırlamaya tâbi değildir. Emekli maaşı ise kural olarak haczedilemez; borçlunun yazılı muvafakati varsa hacze imkân tanınır.

İlgili: Maaş haczine itiraz · Emekli maaşı haczine itiraz · İİK 83. madde metni

İcra inkâr tazminatı

Borçlu itiraz etmiş ve alacaklı açtığı itirazın iptali davasını kazanmışsa, borçlunun haksız itirazı nedeniyle ödemek zorunda kaldığı tazminattır. Hükmedilen asıl alacağın yüzde yirmisinden az olamaz. Alacaklının bunu davada açıkça istemesi gerekir; talep edilmemişse hâkim kendiliğinden hükmedemez. Alacağın likit, yani belirli ve hesaplanabilir olması aranır.

İlgili: İtirazın iptali davası

İstirdat davası

Borçlu olmadığı hâlde cebrî icra tehdidi altında ödeme yapan kişinin, ödediği parayı geri almak için açtığı davadır. Ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Menfi tespit davasından farkı, borcun ödenmiş olmasıdır: menfi tespit ödemeden önce borçlu olunmadığının tespitini, istirdat ise ödendikten sonra iadesini amaçlar.

İlgili: Menfi tespit davası

Aciz vesikası

Haciz sonucunda borçlunun alacağı karşılayacak malı bulunamadığında icra dairesince alacaklıya verilen belgedir. Alacağın ödenmediğini resmen belgeler. Belgeye bağlanan alacak için borçluya karşı yirmi yıl boyunca yeniden takip yapılabilir ve bu takipte yeniden ödeme emri gönderilmesine gerek yoktur. Ayrıca borçlu aleyhine faiz işlemeye devam etmez.

Sıra cetveli

Bir borçlunun malının satışından elde edilen para, tüm alacaklıları karşılamaya yetmediğinde icra dairesinin düzenlediği, kimin ne kadar alacağını gösteren listedir. Alacaklar kanunda belirlenen sıraya göre ödenir; rehinli alacaklar ile işçi ve nafaka alacakları öncelikli sıralarda yer alır. Cetvele karşı, tebliğden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinde şikâyet veya dava yoluna gidilebilir.

Konkordato

Borçlarını ödeyemeyecek durumdaki borçlunun, alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını yeniden yapılandırmasını sağlayan mahkeme denetimindeki kurumdur. Mahkeme önce geçici, ardından kesin mühlet verir; bu süre içinde borçluya karşı takip yapılamaz ve başlamış takipler durur. Komiser atanır. Projenin kanunda öngörülen alacaklı çoğunluğunca kabul edilmesi ve mahkemece tasdiki gerekir.

İlgili: Konkordato talebi

İflasın ertelenmesi

Borca batık sermaye şirketlerine iyileştirme projesi karşılığında süre tanıyan kurumdu; 2018'de yürürlükten kaldırılmıştır. Bugün aynı ihtiyacı konkordato karşılamaktadır. Kaldırılmadan önce açılmış dosyalar dışında iflasın ertelenmesi talebinde bulunulamaz.

İlgili: Konkordato talebi

Diğer Sözlük Bölümleri

Ön Görüşme Talebi

hukuki süreciniz hakkında detaylı bilgi almak için bugün iletişime geçin.

Hemen İletişime Geçin