- Nereye verilir
- İcra Hukuk Mahkemesi
- Süre
- Öğrenmeden itibaren 7 gün
- Sınır
- Ücretin en çok 1/4'ü haczedilir
- Harç
- Şikâyet harca tabi değildir
Dilekçe örneği
Köşeli parantez içindeki sarı alanlar sizin dolduracağınız yerlerdir. Metni kopyalayabilir, Word belgesi olarak indirebilir veya yalnızca dilekçeyi yazdırabilirsiniz. Aşağıdaki metni kullanmadan önce hangi durumlarda geçerli olduğunu okuyun.
[IL] NÖBETÇİ İCRA HUKUK MAHKEMESİ'NE
- ŞİKÂYET EDEN (BORÇLU)
- [AD SOYAD] — T.C. [KİMLİK NO]
- ADRESİ
- [AÇIK ADRES]
- KARŞI TARAF (ALACAKLI)
- [ALACAKLININ ADI / UNVANI]
- DOSYA NO
- [YIL / ESAS NO]
- HACİZ TARİHİ
- [HACİZ TARİHİ]
- KONU
- Maaşıma konulan haczin kanuni sınıra indirilmesi talebidir.
Açıklamalar
- Karşı taraf alacaklı tarafından hakkımda yukarıda numarası yazılı dosya ile icra takibi başlatılmış; [HACİZ TARİHİ] tarihinde [ISVEREN] nezdindeki maaşıma haciz konulmuştur. Haczi [İŞLEMİ ÖĞRENDİĞİNİZ TARİH] tarihinde öğrendim; işbu şikâyetim yedi günlük yasal süre içinde sunulmaktadır.
- Yapılan kesinti: Aylık net ücretim [AYLIK NET ÜCRETİNİZ] TL olup, maaşımdan aylık [MAAŞTAN KESİLEN AYLIK TUTAR] TL kesinti yapılmaktadır. Bu tutar, ücretimin dörtte birini aşmaktadır.
- Kanuni sınır: İcra ve İflas Kanunu'nun 83. maddesi uyarınca maaş ve ücretler, borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir; haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz. Uygulamada bu hüküm, ücretin en çok dörtte birinin haczedilebileceği şeklinde uygulanmaktadır. Mevcut kesinti bu sınırı aştığından hukuka aykırıdır.
- Ailevi ve ekonomik durumum: [BAKMAKLA YÜKÜMLÜ OLDUĞUNUZ KİŞİLER] Aylık zorunlu giderlerim [KİRA, FATURA VE ZORUNLU GİDERLERİNİZ] olup, mevcut kesinti oranı geçimimi imkânsız hâle getirmektedir.
- Takip konusu alacağın niteliği: Takip konusu alacak nafaka alacağı değildir. Bu nedenle İİK m.83'teki sınırlamanın istisnası olan nafaka hâli somut olayda uygulanmaz.
- [VARSA DİĞER İTİRAZLARINIZ]
- Belirtilen aykırılık, İcra ve İflas Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca şikâyet yoluyla giderilir. Haczin kanuni sınırın üzerindeki kısmının kaldırılması gerekmektedir.
- Şikâyetimin incelenmesi süresince, telafisi güç zararların önlenmesi bakımından İİK m.22 uyarınca icra takibinin durdurulmasına karar verilmesini talep ederim.
Hukuki Sebepler
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 16, 22, 82 ve 83. maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 93. maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 35. maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili sair mevzuat.
Deliller
- [YIL / ESAS NO] sayılı icra takip dosyası (celbi talep olunur)
- Maaş bordroları ve banka hesap hareketleri
- İşveren yazısı (kesinti tutarını gösterir)
- Nüfus kayıt örneği
- [VARSA ÖDEME BELGESİ, DEKONT VB.]
- Bilirkişi incelemesi ve ikamesi mümkün her türlü yasal delil
Sonuç ve İstem
Yukarıda açıklanan nedenlerle; şikâyetimin kabulü ile maaşıma konulan haczin kanuni sınırı aşan kısmının kaldırılmasına, kesintinin ücretimin dörtte biri ile sınırlandırılmasına, fazladan yapılan kesintilerin tarafıma iadesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [TARİH]
Ekler
- Maaş bordrosu
- Nüfus kayıt örneği
- [VARSA DİĞER BELGELER]
Şikâyet Eden[AD SOYAD]İmza
Bu dilekçe ne zaman kullanılır
Bu dilekçe, maaş veya ücrete konulan haczin kanuni sınırı aşması hâlinde icra hukuk mahkemesine yapılacak şikâyet için kullanılır.
İcra ve İflas Kanunu'nun 83. maddesi nettir: maaşlar, ödenekler, her nevi ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama bağlı olmayan nafakalar, tekaüt maaşları, sigortalar veya emekli sandıkları tarafından tahsis edilen iratlar, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra müdürünce lüzumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir.
Ancak aynı madde bir alt sınır koyar: haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz. Uygulamada bu hüküm, ücretin en çok dörtte birinin haczedilebileceği biçiminde uygulanır; kalan dörtte üç borçluya bırakılır.
Önemli istisna: aynı madde uyarınca nafaka alacakları bu sınırlamaya tabi değildir. Nafaka borcu için maaşın daha yüksek bir kısmına haciz konulabilir.
Ayrıca 5510 sayılı Kanun'un 93. maddesi uyarınca, Kurumca bağlanan gelir, aylık ve ödenekler, nafaka borçları ile Kurum alacakları dışında haczedilemez. Emekli aylığına konulan haciz, bu kapsamda ayrı bir şikâyet sebebidir.
En sık yapılan hata
Şikâyeti icra dairesine yapmak. Haczin kanuna aykırılığı, icra müdürlüğünden değil icra hukuk mahkemesinden istenir; İİK m.16 bunu açıkça şikâyet yoluna bağlar. İcra dairesine verilen dilekçe çoğu zaman “işlem yapılmasına yer olmadığı” cevabıyla döner ve bu arada yedi günlük süre işlemeye devam eder. Doğru merci baştan seçilmelidir.
İkinci hata, maaşın tamamına haciz konulamayacağını bilmemektir. İİK m.83 uyarınca haczedilecek miktar ücretin dörtte birinden az olamaz ve uygulamada bu, en çok dörtte birinin haczedilebileceği biçiminde uygulanır. Buna karşılık uygulamada işverenlerin daha yüksek oranda kesinti yaptığı sık görülür. Bordronuzu ve banka hareketlerinizi karşılaştırın; fazla kesinti varsa yalnızca haczin sınırlandırılmasını değil, fazla kesilen tutarın iadesini de isteyin.
Üçüncüsü, emekli aylığını normal maaş sanmaktır. 5510 sayılı Kanun'un 93. maddesi uyarınca Kurumca bağlanan gelir, aylık ve ödenekler, nafaka borçları ile Kurum alacakları dışında haczedilemez. Yani emekli aylığında dörtte birlik sınır değil, kural olarak mutlak haczedilmezlik geçerlidir. Emekli maaşına konulan haciz için ayrı ve daha güçlü bir şikâyet sebebiniz vardır.
Şablonun yapamadığı dört şey
Dilekçeyi doğru yazmak işin bir kısmı. Dosyayı belirleyen kararların çoğu dilekçenin dışında verilir ve bunların önemli bölümü geri alınamaz:
- İtirazın kapsamını doğru kurmak. Borca mı, faize mi, yetkiye mi, imzaya mı itiraz ettiğiniz sonucu değiştirir. İmzaya itiraz ayrıca ve açıkça yapılmazsa imza kabul edilmiş sayılır.
- Günle ölçülen süreleri kaçırmamak. İcra takibindeki süreler gün hesabıyla işler ve çoğu uzatılamaz. Bir gün geçtikten sonra en güçlü itiraz bile dinlenmez.
- Takibin gerçekten durup durmadığını izlemek. Kimi itiraz takibi kendiliğinden durdurur, kimi durdurmaz. Durduğunu sanıp beklemek haciz ve satışla sonuçlanabilir.
- İtirazdan sonrasını planlamak. İtiraz dosyayı kapatmaz; karşı taraf itirazın iptali ya da kaldırılması yoluna gider ve haksız çıkan taraf ayrıca tazminat öder. Hangi yolun sizin lehinize olduğunu şablon söyleyemez.
Bu nedenle itirazınızı ya da dilekçenizi vermeden önce bir avukatla görüşmeniz önerilir. Dosyanızı birlikte değerlendirmek isterseniz iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Dilerseniz bulunduğunuz yer barosunun levhasından başka bir avukata da başvurabilirsiniz.
Kurgusal örnek senaryolar
Aşağıdaki durumlardan size en yakın olanı seçin; yukarıdaki dilekçe o örneğe göre otomatik doldurulur. Doldurulmuş hâli kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya yazdırabilirsiniz. Örnekler kurgudur; kendi tarih, tutar ve olgularınızla değiştirmeniz gerekir.
Asgari ücretle çalışan — maaşın yarısı kesilmiş
İşveren, icra dairesinden gelen yazı üzerine maaşın yarısını kesmeye başladı. Oysa kural, ücretin dörtte birinden fazlasının haczedilememesidir; üstelik ailenin geçimi için gereken kısım hariç tutulmalıdır.
- Kesinti
- %50
- Yasal sınır
- 1/4
- Dayanak
- İİK m.83
- Talep
- Kesintinin düzeltilmesi
Emekli maaşına haciz konulmuş
Emekli aylığına haciz konulan borçlu, 5510 sayılı Kanun'un aylıkların haczedilemeyeceğine ilişkin kuralına dayanarak şikâyette bulunuyor. Bu, süreye bağlı olmayan bir şikâyet sebebidir.
- Gelir
- Emekli aylığı
- Kural
- Kural olarak haczedilemez
- İstisna
- Borçlunun muvafakati
- Talep
- Haczin kaldırılması
Birden fazla dosyadan aynı anda kesinti
Üç ayrı icra dosyasından eş zamanlı kesinti yapılınca maaşın yarısından fazlası kesilmiş. Hacizler sıraya konulmalı.
- Net ücret
- 34.000 TL
- Kesinti
- 18.700 TL
- Sorun
- Çoklu dosya
- Talep
- Sıraya konulması
Kesinti giydirilmiş ücret üzerinden yapılmış
İşveren, yol ve yemek yardımını da ekleyerek kesinti tabanını yükseltmiş. Haciz, ücretin kendisi üzerinden hesaplanmalı.
- Net ücret
- 29.000 TL
- Kesinti
- 9.800 TL
- Sorun
- Hesap tabanı
- Talep
- Yeniden hesap
İhbar ve kıdem tazminatına haciz uygulanması
İşten çıkışta ödenen kıdem tazminatının tamamına haciz konuldu. Bu ödemeler ücret gibi değerlendirilmemeli.
- Ödeme
- Kıdem + ihbar
- Kesinti
- Tamamı
- Sorun
- Niteliğin gözetilmemesi
- Talep
- Kesintinin sınırlanması
Asgari ücretle çalışan işçide kesinti
Asgari ücret düzeyindeki ücretten yapılan kesinti, geçim düzeyini ortadan kaldırıyor. Nafaka dışı alacaklarda sınır katıdır.
- Net ücret
- Asgari ücret
- Kesinti
- Dörtte birden fazla
- Alacak
- Kredi kartı
- Talep
- Kesintinin düzeltilmesi
İşveren muvafakat almadan tam kesinti yapmış
İcra müzekkeresinde oran belirtilmediği hâlde işveren maaşın yarısını kesmiş. İşverenin kendiliğinden oran belirleme yetkisi yoktur.
- Net ücret
- 38.000 TL
- Kesinti
- 19.000 TL
- Sorun
- İşveren uygulaması
- Talep
- Fazla kesintinin iadesi
Ücretin tamamı haczedilemeyen kalemlerden oluşuyor
Kesintiye konu ödemenin önemli bölümü çocuk yardımı ve aile yardımından oluşuyor; bu kalemler haciz dışıdır.
- Ödeme
- Ücret + sosyal yardım
- Sorun
- Yardımlara haciz
- Talep
- Kalemlerin ayrıştırılması
- Delil
- Bordro
Adım adım nasıl kullanılır
- Kesinti tutarını belgeleyinBordro ve banka hareketleriyle net ücret ve kesinti tutarını karşılaştırın.
- Öğrenme tarihini not edinYedi günlük süre haczi öğrendiğiniz tarihten işler.
- Alacağın niteliğini kontrol edinNafaka alacağıysa dörtte birlik sınır uygulanmaz; bu ayrımı dilekçede belirtin.
- İcra hukuk mahkemesine verinŞikâyet harca tabi değildir; dosyanın celbini talep edin.
- Fazla kesintinin iadesini isteyinYalnızca haczin sınırlandırılması değil, geçmiş fazla kesintilerin iadesi de talep edilmelidir.
Sık sorulan sorular
Maaş Haczine İtiraz (Şikâyet) Dilekçesi nereye verilir?
Bu dilekçe İcra Hukuk Mahkemesi makamına sunulur.
Süresi nedir?
Süre: Öğrenmeden itibaren 7 gün
Bu dilekçede en sık yapılan hata nedir?
Şikâyeti icra dairesine yapmak. Haczin kanuna aykırılığı, icra müdürlüğünden değil icra hukuk mahkemesinden istenir; İİK m.16 bunu açıkça şikâyet yoluna bağlar. İcra dairesine verilen dilekçe çoğu zaman “işlem yapılmasına yer olmadığı” cevabıyla döner ve bu arada yedi günlük süre işlemeye devam eder. Doğru merci baştan seçilmelidir.