Tüketici Hukuku Avukatı Sapanca | Av. Saliha Senem Mercan

Tüketici Hukuku Nedir?

Tüketici hukuku, mal ve hizmet satın alan bireyler ile satıcı veya sağlayıcı arasındaki ilişkileri düzenleyen; ekonomik açıdan güçsüz konumdaki tüketiciyi profesyonel satıcı karşısında koruyan bir hukuk dalıdır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve bu kanuna dayalı yönetmelikler bu alanın temel mevzuatını oluşturur.

Gündelik yaşamda karşılaşılan pek çok sorun tüketici hukuku kapsamına girmektedir: ayıplı ürün satışı, garanti kapsamı dışı bırakılan arızalar, haksız sözleşme maddeleri, banka ve sigorta şirketlerinin tek taraflı uygulamaları, devre tatil sözleşmelerinin iptaline ilişkin uyuşmazlıklar ve e-ticaret platformlarında yaşanan iade sorunları bunların başında gelir.

Tüketicilerin büyük çoğunluğu haklarını tam olarak bilmemektedir. Örneğin, 30 günlük koşulsuz iade hakkı, tüketici hakem heyetine başvurmanın tamamen ücretsiz olduğu, haksız sözleşme maddelerinin tüketiciyi bağlamayacağı ve ayıplı mal için iade-tamir-değişim-bedel indirimi gibi seçimlik hakların kullanılabileceği çoğu zaman bilinmemektedir.

Av. Saliha Senem Mercan olarak Sapanca ve Sakarya'da tüketici uyuşmazlıklarında; hakem heyeti başvurularından tüketici mahkemelerindeki davalara kadar her aşamada etkin hukuki temsil ve danışmanlık sunmaktayım.

Hizmet Verdiğim Konular

Ayıplı mal ve hizmet davaları
Tüketici hakem heyeti başvuruları
Devre tatil ve paket tur uyuşmazlıkları
Kredi ve kart uyuşmazlıkları (banka)
Haksız sözleşme şartlarına itiraz
Kapıdan satış iptali
E-ticaret iade ve iptal hakları
Garanti belgesi ihlalleri
Sigorta tazminat uyuşmazlıkları
Abonelik sözleşmesi anlaşmazlıkları

Süreler ve Haklarınız

Tüketici hukukunda kritik süreler

Konu	Süre	Dayanak
Ayıplı mal — zamanaşımı	2 yıl	TKHK m.12
Ayıplı konut — zamanaşımı	5 yıl	TKHK m.12
Mesafeli sözleşmede cayma	14 gün	TKHK m.48
Kapıdan (işyeri dışı) satışta cayma	14 gün	TKHK m.47
Devre tatil sözleşmesinde cayma	14 gün	TKHK m.50

Ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı işlemez; satıcı bu durumda süre def'i ileri süremez.

Ayıplı Mal: Dört Seçimlik Hakkınız

Malın ayıplı olduğu ortaya çıktığında tüketici, aşağıdakilerden dilediğini seçebilir (TKHK m.11); satıcı seçimi yönlendiremez:

Sözleşmeden dönme — bedelin iadesi
Ayıp oranında bedelden indirim
Ücretsiz onarım
Ayıpsız misliyle değişim

Onarım veya değişim talebi, satıcı için orantısız güçlük doğurmadıkça yerine getirilmek zorundadır. Ücretsiz onarım seçilmişse malın azami tamir süresi içinde teslim edilmemesi hâlinde tüketici diğer haklarına dönebilir.

Hakem Heyeti mi, Mahkeme mi?

Uyuşmazlığın değeri kanunda belirlenen parasal sınırın altındaysa tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; bu sınırın altındaki uyuşmazlıklarda doğrudan açılan dava usulden reddedilir. Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar Tüketici Mahkemesinde görülür; bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi bu sıfatla bakar. Parasal sınırlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiğinden başvuru öncesi güncel tutar teyit edilmelidir. Tüketici davaları harçtan muaftır.

Sık Yapılan Hatalar

Faturayı ve kutuyu saklamamak. Alışverişin ve tarihin ispatı tüketiciye düşer.
Servise sözlü başvurmak. Arıza bildirimi yazılı yapılmalı, servis fişi alınmalıdır; tamir süresi bu tarihten işler.
Yanlış mercie başvurmak. Parasal sınır altında mahkemeye, üstünde hakem heyetine gitmek zaman kaybettirir.
Cayma bildirimini ispat edilemeyecek şekilde yapmak. Bildirimin süresi içinde yapıldığını ispat yükü tüketicidedir.

İlgili Dilekçe Örneklerimiz

Çalışma Sürecimiz

Şikâyet ve İspat Fatura, sözleşme, yazışma kayıtları, kargo belgeleri ve garanti belgesi gibi deliller toplanır; uyuşmazlığın niteliği ve tutarı tespit edilerek izlenecek yol belirlenir.
Tüketici Hakem Heyeti Belirli bir parasal eşiğin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur ve tamamen ücretsizdir. Başvuru e-Devlet üzerinden veya Ticaret İl Müdürlüğü aracılığıyla yapılır.
Tüketici Mahkemesi Hakem heyeti kararına itiraz ya da doğrudan yargı yoluna başvurulması gereken davalarda tüketici mahkemesinde dava açılır. Tüketici lehine sonuçlanan davalarda yargılama giderleri karşı taraftan tahsil edilir.
Tazminat Tahsilatı Kararın kesinleşmesinin ardından ayıp bedeli iadesi, manevi tazminat veya cezai şart alacağı icra yoluyla ya da gönüllü ifa ile tahsil edilir.

Bu alanda geçen hukuki kavramların açıklamaları için sözlük bölümümüze bakabilirsiniz.

İlgili Kanun Maddeleri

Bu alandaki temel hükümlerin resmî metni ve açıklaması:

Sık Sorulan Sorular

Ayıplı ürünü iade etmek için sürem ne kadar?

6502 sayılı Kanun kapsamında ürünler için yasal garanti süresi 2 yıldır. Teslim tarihinden itibaren ilk 30 gün içinde ayıp tespit edilirse tüketici koşulsuz ücretsiz iade hakkına sahiptir. İlk 6 ay içindeki ayıplar satıcı tarafından ispat yüküyle karineten kabul edilir; tüketici iade, değişim, tamir veya bedel indirimi seçeneklerinden birini talep edebilir. 1 yıl içinde ise tüm seçimlik haklar tam olarak kullanılabilir.

Ayıplı üründe hangi haklarım var?

Sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim, ücretsiz onarım ve ayıpsız misliyle değişim haklarından dilediğinizi seçebilirsiniz. Seçim hakkı tüketiciye aittir; satıcı yönlendiremez. Onarım veya değişim, satıcı için orantısız güçlük doğurmadıkça yerine getirilmek zorundadır.

İnternetten aldığım ürünü kaç gün içinde iade edebilirim?

Mesafeli sözleşmelerde hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden on dört gün içinde cayma hakkınız vardır. Süre, malın teslim alındığı günden başlar. Cayma bildiriminin süresi içinde yapıldığını ispat yükü tüketiciye aittir; bu nedenle bildirim yazılı ve ispatlanabilir biçimde yapılmalıdır.

Hakem heyetine mi mahkemeye mi başvurmalıyım?

Uyuşmazlığın değeri kanunda belirlenen parasal sınırın altındaysa tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur; doğrudan açılan dava usulden reddedilir. Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar Tüketici Mahkemesinde görülür. Parasal sınırlar her yıl güncellendiğinden başvuru öncesi teyit edilmelidir.

Ayıplı malda zamanaşımı ne kadardır?

Kural olarak malın tesliminden itibaren iki yıl, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda beş yıldır. Ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse satıcı zamanaşımı def'inde bulunamaz.

Tüketici hakem heyetine nasıl başvurabilirim?

Tüketici hakem heyetine başvuru için e-Devlet üzerinden "Tüketici Hakem Heyeti" modülünü kullanabilir ya da ikamet ettiğiniz ilin Ticaret İl Müdürlüğü'ne bizzat başvurabilirsiniz. Başvuru tamamen ücretsizdir ve belge olarak fatura, sözleşme, yazışma kayıtları ile kargo takip bilgisini hazırlamanız yeterlidir. Heyetin kararı, taraflar için bağlayıcıdır.

Haksız sözleşme şartı nedir?

Haksız sözleşme şartı; satıcı veya sağlayıcı tarafından önceden hazırlanmış, tüketicinin müzakere edemediği ve taraflar arasında iyi niyet ilkesine aykırı biçimde dengesiz hak ve yükümlülük yaratan sözleşme maddesidir. 6502 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca bu tür maddeler tüketiciyi bağlamaz; yani geçersiz sayılır. Bankacılık sözleşmelerindeki tek taraflı faiz değişikliği, devre tatil sözleşmelerindeki cayma hakkı kısıtlamaları ve abonelik sözleşmelerindeki aşırı iptal cezaları bu kapsamda değerlendirilen yaygın örneklerdir.