Avukata Vekâletname Nasıl Verilir? Türleri ve Özel Yetkiler

Bir avukatla çalışmaya karar verdiğinizde ilk adım vekâletname düzenlenmesidir. Vekâletname, avukatın sizi temsil etme yetkisini gösteren ve noterde düzenlenen resmî bir belgedir.

Vekâletnamenin kapsamı, avukatın sizin adınıza yapabileceklerinin sınırını çizer. Eksik düzenlenmiş bir vekâletname, sürecin ortasında yeni bir vekâletname çıkarmak zorunda kalmanıza ve zaman kaybına yol açar.

Vekâletname Nereden ve Nasıl Çıkarılır?

Vekâletname herhangi bir noterlikte düzenlenir; avukatınızın bulunduğu ilde olması gerekmez. Türkiye'nin herhangi bir yerindeki noterden çıkarılan vekâletname tüm ülkede geçerlidir.

Notere giderken yanınızda bulunması gerekenler:

• Fotoğraflı kimlik belgesi (nüfus cüzdanı, kimlik kartı, pasaport veya ehliyet)
• Avukatın kimlik ve baro sicil bilgileri ile büro adresi
• Gerekiyorsa vesikalık fotoğraf

Avukatınız, düzenlenecek vekâletnamenin metnini ve içermesi gereken özel yetkileri size önceden bildirir. Notere bu bilgilerle gitmek en pratik yoldur.

Yurt dışında bulunuyorsanız vekâletname, bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğundan düzenlenebilir.

Fotoğraflı Vekâletname Ne Zaman Gerekir?

Bazı işlemlerde vekâletnameye vekâlet verenin fotoğrafının yapıştırılması aranır. Başta boşanma davaları olmak üzere aile hukukuna ilişkin davalarda fotoğraflı vekâletname istenmektedir.

Ceza yargılamasında da bazı işlemler için fotoğraflı vekâletname talep edilebilmektedir. Bu nedenle notere giderken yanınızda birkaç vesikalık fotoğraf bulundurmanız, ikinci kez gitmenizi önler.

Hangi tür vekâletnameye ihtiyaç olduğunu avukatınıza önceden sormak en doğrusudur; dava türüne göre değişir.

Genel ve Özel Vekâletname

Genel vekâletname, avukata geniş bir yetki çerçevesi verir ve birden fazla iş için kullanılabilir. Özel vekâletname ise yalnızca belirli bir dava veya işlem için düzenlenir.

Hangisinin tercih edileceği işin niteliğine bağlıdır. Tek bir dava için özel vekâletname yeterliyken, süreklilik arz eden hukuki ilişkilerde genel vekâletname daha pratiktir.

Özel Yetki Gerektiren İşler

Kanun, sonuçları ağır olan bazı işlemler için vekâletnamede açıkça yetki verilmiş olmasını şart koşar. Genel bir yetki bu işlemler için yeterli değildir. Başlıcaları:

• Davadan veya kanun yollarından feragat etmek
• Karşı tarafın davasını kabul etmek
• Sulh olmak
• Alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurmak
• Hâkimin reddi talebinde bulunmak
• Yemin teklif etmek, kabul etmek veya iade etmek
• Davayı ıslah etmek
• Karşı tarafı ibra etmek
• Haczi kaldırmak
• Konkordato veya iflas talebinde bulunmak
• Tahkim sözleşmesi yapmak, hakem seçmek

Zorunlu arabuluculuk kapsamındaki uyuşmazlıklarda avukatın sizin adınıza anlaşma imzalayabilmesi için de vekâletnamede ilgili yetkinin bulunması gerekir. Bu yetki eksikse görüşmede anlaşma sağlansa dahi belge imzalanamaz.

Vekâletnamenin Sona Ermesi

Vekâlet ilişkisi iki şekilde sona erer.

Azil: Müvekkil, avukatını dilediği zaman azledebilir. Azil, noterden düzenlenen azilname ile yapılır ve ilgili mahkeme veya icra dairesine bildirilir. Azil hâlinde, avukatın o ana kadar yaptığı işlerin ücretine hak kazanıp kazanmayacağı azlin haklı olup olmamasına göre değerlendirilir.

İstifa: Avukat da vekâletten çekilebilir. Avukatlık Kanunu uyarınca istifa eden avukat, müvekkilin hak kaybına uğramaması için on beş gün süreyle görevine devam etmekle yükümlüdür.

Her iki durumda da dosyadaki süreler işlemeye devam eder. Yeni bir avukatla çalışacaksanız gecikmeden vekâletname düzenlenmesi gerekir.

Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada en sık karşılaşılan sorunlar şunlardır:

• Özel yetki eksikliği: Sulh veya feragat yetkisi olmayan bir vekâletname, sürecin kritik anında yeni vekâletname çıkarma zorunluluğu doğurur.
• Fotoğrafsız vekâletname: Boşanma davasında fotoğrafsız vekâletname kabul edilmeyebilir; dava açılışı gecikir.
• Kimlik bilgilerinde hata: Ad, soyad veya kimlik numarasındaki tek harflik hata vekâletnameyi kullanılamaz kılar.
• Azlin bildirilmemesi: Azilname düzenlenip dosyaya sunulmazsa eski vekilin yetkisi devam eder ve tebligatlar ona yapılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Vekâletname vermek için avukatın yanına gitmem gerekir mi?

Hayır. Vekâletname noterde düzenlenir; avukatın orada bulunması gerekmez. Avukatınızın kimlik ve baro sicil bilgileriyle herhangi bir noterliğe başvurabilirsiniz.

Yurt dışındayım, vekâletname çıkarabilir miyim?

Evet. Bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğundan vekâletname düzenletebilirsiniz. Konsolosluk vekâletnameleri Türkiye'de geçerlidir.

Avukatımı değiştirmek istiyorum, ne yapmalıyım?

Noterden azilname düzenletip dosyanın görüldüğü mahkemeye veya icra dairesine sunmanız gerekir. Ardından yeni avukatınız için vekâletname düzenlersiniz. Bu süreçte dosyadaki süreler işlemeye devam ettiğinden gecikmemek önemlidir.

Vekâletnamenin geçerlilik süresi var mı?

Vekâletnamede aksi belirtilmedikçe süre sınırı yoktur; azil veya istifa ile sona erer. Ancak çok eski tarihli vekâletnamelerde bazı kurumlar güncel belge talep edebilmektedir.