- Nereye verilir
- Tapu Müdürlüğü (reddederse Aile Mah.)
- Süre
- Süre yok — konut aile konutu olduğu sürece
- Şart
- Konutun fiilen aile konutu olarak kullanılması
- Harç
- Tapuda alınmaz — mahkemede maktu
Şerhin koruduğu ve korumadığı şeyler
Aile konutu şerhi, malik eşin satış, bağış, ipotek ve benzeri iradî tasarruflarını diğer eşin açık rızasına bağlar. Şerh; haczi, cebrî icra satışını, mahkeme kararına dayanan tescili veya önceden kurulmuş ayni hakları kendiliğinden engellemez. Haciz ve icra satışı bakımından İcra ve İflas Kanunu'ndaki başvuru yolları ayrıca değerlendirilmelidir.
Tapu kaydında önceden mevcut ipotek, haciz veya üçüncü kişi adına devir varsa bu dilekçe tek başına yeterli değildir. İpoteğin kaldırılması, tapu iptali ve tescil veya ihtiyati tedbir gibi ayrı taleplerin doğru kişilere yöneltilmesi gerekebilir.
Dilekçe örneği
Köşeli parantez içindeki sarı alanlar sizin dolduracağınız yerlerdir. Metni kopyalayabilir, Word belgesi olarak indirebilir veya yalnızca dilekçeyi yazdırabilirsiniz. Aşağıdaki metni kullanmadan önce hangi durumlarda geçerli olduğunu okuyun.
[İL / İLÇE] TAPU MÜDÜRLÜĞÜ'NE
- TALEP EDEN
- [AD SOYAD] — T.C. [KİMLİK NO]
- ADRESİ
- [AÇIK ADRES]
- MALİK EŞ
- [EŞ 2 AD SOYAD] — T.C. [KİMLİK NO]
- TAŞINMAZ
- [TAŞINMAZIN AÇIK ADRESİ]
- TAPU BİLGİSİ
- [İL / İLÇE, ADA, PARSEL]
- KONU
- Taşınmazın tapu kütüğüne aile konutu şerhi işlenmesi talebidir.
Açıklamalar
- [EŞ 2 AD SOYAD] ile [EVLENME TARİHİ] tarihinde evlendik; evlilik birliğimiz hâlen devam etmektedir. Nüfus kayıt örneği ekte sunulmuştur.
- [İL / İLÇE, ADA, PARSEL] bilgileriyle kayıtlı ve [TAŞINMAZIN AÇIK ADRESİ] adresinde bulunan taşınmaz, eşim [EŞ 2 AD SOYAD] adına tapuda kayıtlıdır.
- Anılan taşınmazda [NE ZAMANDAN BERİ OTURULUYOR] tarihinden bu yana ailemizle birlikte fiilen oturmaktayız. Taşınmaz, ailemizin yaşam merkezi olup aile konutu niteliğindedir. [KONUTUN BÜYÜKLÜĞÜ VE NİTELİĞİ]
- Türk Medeni Kanunu'nun 194. maddesi uyarınca eşlerden biri, diğerinin açık rızası olmadan aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez ve konut üzerindeki hakları sınırlayamaz.
- Aynı maddenin üçüncü fıkrası, aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eşin, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini isteyebileceğini düzenlemektedir.
- [ŞERHİ NEDEN İSTEDİĞİNİZİ AÇIKLAYIN]
Hukuki Sebepler
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 194. maddesi, Tapu Sicili Tüzüğü ve ilgili sair mevzuat.
Deliller
- Nüfus kayıt örneği (evlilik birliğini gösterir)
- Yerleşim yeri (adres) belgesi
- Muhtarlıktan alınan, taşınmazda birlikte oturulduğuna dair belge
- [VARSA BELGE, RAPOR, YAZIŞMA]
Sonuç ve İstem
Yukarıda açıklanan nedenlerle; [İL / İLÇE, ADA, PARSEL] bilgileriyle kayıtlı taşınmazın tapu kütüğüne Türk Medeni Kanunu'nun 194. maddesi uyarınca aile konutu şerhinin işlenmesini saygılarımla talep ederim. [TARİH]
Ekler
- Nüfus kayıt örneği
- Yerleşim yeri belgesi
- Muhtarlık belgesi
- [VARSA DİĞER BELGELER]
Talep Eden[AD SOYAD]İmza
Bu dilekçe ne zaman kullanılır
Bu dilekçe, aile konutu şerhi (TMK m.194) konulması için kullanılır. Eşlerden biri, diğerinin açık rızası olmadan aile konutunu devredemez, üzerinde ipotek kuramaz ve konutla ilgili kira sözleşmesini feshedemez.
Şerh, konutun mülkiyeti eşlerden yalnızca birinin üzerindeyse anlam taşır. Tapuda malik olmayan eş, konutun aile konutu olduğunu belgeleyerek tapu kütüğüne şerh düşülmesini ister. Şerh mülkiyeti değiştirmez; malik eşin tek başına tasarruf etmesini engeller.
Şerh bildirici niteliktedir: koruma şerhten değil kanundan doğar. Ancak şerh yoksa, durumu bilmeyen üçüncü kişiye yapılan devir geçerli sayılabilir ve konut geri alınamayabilir. Bu nedenle şerh, riski fiilen ortadan kaldıran adımdır.
Kiralanan aile konutu bakımından tapuya aile konutu şerhi verilemez. Bununla birlikte TMK m.194/1 uyarınca kiracı eş, diğer eşin açık rızası olmadan aile konutuna ilişkin kira sözleşmesini feshedemez. Kira sözleşmesine taraf olmayan eş, kiraya verene yapacağı bildirimle sözleşmenin tarafı hâline gelir ve diğer eşle birlikte müteselsilen sorumlu olur (TMK m.194/4). Bildirim için kanunda özel bir şekil öngörülmemiş olmakla birlikte ispat bakımından yazılı veya noter aracılığıyla bildirim tercih edilebilir.
En sık yapılan hata
Şerh koydurmadan “eşim satamaz” sanmak. Koruma kanundan doğar ama tapuda şerh yoksa, konutun aile konutu olduğunu bilmeyen iyiniyetli üçüncü kişiye yapılan devir geçerli sayılabilir. Bu durumda konutu geri almak çok daha zor, çoğu zaman imkânsız hâle gelir. Şerh ücretsizdir ve tek bir başvuruyla konulur; ertelemenin hiçbir mantıklı gerekçesi yoktur.
İkinci hata, kiralık konutta tapu şerhi aramaktır. Tapuda kayıt yoksa şerh de olmaz. Kirada oturuluyorsa kira sözleşmesine taraf olmayan eş, kiraya verene bildirimde bulunarak sözleşmenin tarafı hâline gelir ve diğer eşle birlikte müteselsilen sorumlu olur (TMK m.194/4). Bu bildirim yapılmazsa, kiracı olan eşin tek başına yaptığı işlemlere karşı ileri sürülebilecek konum zayıflar.
Üçüncüsü, tapu müdürlüğünün reddi hâlinde durmaktır. Müdürlük belgeleri yeterli görmeyebilir; bu hâlde aile mahkemesinden şerh konulmasına ilişkin karar alınabilir ve karar tapuya işlenir. Ayrıca boşanma kesinleştiğinde konut aile konutu olma niteliğini yitirir ve şerh terkin edilebilir — şerh, mal paylaşımındaki hakkınızın yerine geçmez.
Şablonun yapamadığı dört şey
Dilekçeyi doğru yazmak işin bir kısmı. Dosyayı belirleyen kararların çoğu dilekçenin dışında verilir ve bunların önemli bölümü geri alınamaz:
- Doğru mercii ve görev sınırını saptamak. Hakem heyeti, tahkim komisyonu, hâkimlik ve mahkeme arasındaki sınır parasal tutara ve uyuşmazlığın türüne göre değişir. Yetkisiz mercie yapılan başvuru süreyi durdurmayabilir.
- Talebi baştan tam kurmak. Bu başvurularda dosya çoğu zaman evrak üzerinden karara bağlanır, duruşma yapılmaz. İlk dilekçede yazılmayan talep ve eklenmeyen belge sonradan tamamlanamayabilir.
- Zorunlu ön adımı atlamamak. Kimi uyuşmazlıkta dava açılmadan önce arabuluculuğa ya da ilgili kuruma başvurma şartı vardır. Bu adım atlanırsa talep esasa girilmeden usulden reddedilir.
- Kararın sonrasını planlamak. Verilen karara itiraz ya da dava açma süresi kısadır; kaçırılırsa karar kesinleşir. Aleyhinize kesinleşen bir karar, aynı talebi sonradan mahkemede ileri sürmenizi de engelleyebilir.
Bu nedenle başvurunuzu yapmadan önce bir avukatla görüşmeniz önerilir. Dosyanızı birlikte değerlendirmek isterseniz iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Dilerseniz bulunduğunuz yer barosunun levhasından başka bir avukata da başvurabilirsiniz.
Kurgusal örnek senaryolar
Aşağıdaki durumlardan size en yakın olanı seçin; yukarıdaki dilekçe o örneğe göre otomatik doldurulur. Doldurulmuş hâli kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya yazdırabilirsiniz. Örnekler kurgudur; kendi tarih, tutar ve olgularınızla değiştirmeniz gerekir.
Eşin konutu satmaya hazırlandığı öğrenilmiş
Tapuda tek eş adına kayıtlı aile konutu için şerh isteniyor. Şerh konulduktan sonra devir, diğer eşin rızası olmadan yapılamaz.
- Konut
- Aile konutu
- Tapu
- Tek eş adına
- Etki
- Rızasız devir engellenir
- Merci
- Tapu / Aile Mahkemesi
Kredi teminatı olarak ipotek verilmesi riski
Ticari borçları artan eşin, aile konutunu teminat göstermesi endişesi var. Şerh, ipotek gibi sınırlamalara karşı da koruma sağlar.
- Risk
- İpotek / teminat
- Dayanak
- TMK m.194
- Kapsam
- Devir + sınırlama
- Talep
- Tapuya şerh
Boşanma davası açılmadan önce koruma amaçlı şerh
Evlilik sarsıntılı dönemde, konutun devrini önlemek için şerh isteniyor.
- Süre
- 9 yıllık evlilik
- Konut
- Aile konutu
- Risk
- Devir
- Talep
- Şerh
Kredi kefaleti nedeniyle haciz riski taşıyan konut
Eşin verdiği kefalet nedeniyle aile konutunun elden çıkma riski doğmuş. Şerh, eşin satış ve ipotek gibi iradî tasarruflarını rızaya bağlar; haczi ve icra satışını engellemez.
- Risk
- Kefalet
- Süre
- 14 yıllık evlilik
- Çocuk
- 2
- Talep
- Şerh
Uzun süredir ayrı yaşayan eşin konut güvencesi
Fiilen ayrı yaşayan ancak konutta oturmaya devam eden eş şerh istiyor.
- Durum
- Fiili ayrılık
- Konut
- Kadın ve çocuklar
- Risk
- Satış girişimi
- Talep
- Şerh
Adım adım nasıl kullanılır
- Belgeleri toplayınNüfus kayıt örneği, yerleşim yeri belgesi ve muhtarlıktan alınacak “bu adreste birlikte oturulduğuna” dair belge. Üçü de ücretsiz ve aynı gün alınabilir.
- Tapu müdürlüğüne başvurunTaşınmazın bulunduğu yer tapu müdürlüğüne dilekçe ile. Tapu müdürlüğündeki şerh ve terkin işleminde harç ve döner sermaye ücreti alınmaz. Malik eşin önceden rızası aranmaz; şerh, malik olmayan eşin talebiyle işlendiğinde işlem sonucu malik eşe bildirilir.
- Şerhi tapu kaydından doğrulayınBaşvurudan sonra taşınmazın tapu kaydını alıp şerhin işlendiğini görün. e-Devlet üzerinden de kontrol edilebilir.
- Reddedilirse aile mahkemesine gidinTapu müdürlüğü talebi reddederse aile mahkemesinden şerh kararı istenir. Mahkeme kararı doğrudan tapuya işlenir. Mahkemede yalnız aile konutu şerhi talebi maktu harca tabidir; tapu iptali ve tescil talebi nispi harca tabidir. Tebligat, keşif, bilirkişi ve diğer giderler ayrıca doğabilir.
- Kirada oturuyorsanız farklı yol izleyinKiralanan aile konutu bakımından tapuya aile konutu şerhi verilemez. Kiracı eş, TMK m.194/1 uyarınca diğer eşin açık rızası olmadan kira sözleşmesini feshedemez. Kira sözleşmesine taraf olmayan eş, kiraya verene yapacağı bildirimle sözleşmenin tarafı hâline gelir ve diğer eşle birlikte müteselsilen sorumlu olur (TMK m.194/4). Bildirim için kanunda özel bir şekil öngörülmemiştir; ispat bakımından yazılı veya noter aracılığıyla bildirim tercih edilebilir.
Sık sorulan sorular
Aile Konutu Şerhi Talep Dilekçesi nereye verilir?
Bu dilekçe Tapu Müdürlüğü (reddederse Aile Mah.) makamına sunulur.
Süresi nedir?
Süre: Süre yok — konut aile konutu olduğu sürece
Bu dilekçede en sık yapılan hata nedir?
Şerh koydurmadan “eşim satamaz” sanmak. Koruma kanundan doğar ama tapuda şerh yoksa, konutun aile konutu olduğunu bilmeyen iyiniyetli üçüncü kişiye yapılan devir geçerli sayılabilir. Bu durumda konutu geri almak çok daha zor, çoğu zaman imkânsız hâle gelir. Şerh ücretsizdir ve tek bir başvuruyla konulur; ertelemenin hiçbir mantıklı gerekçesi yoktur.