- Nereye verilir
- Adalet Bakanlığı (merkezî makam)
- Süre
- Yer değiştirmeden itibaren 1 yıl
- Şart
- Çocuk 16 yaşından küçük, iki ülke de taraf
- Harç
- Alınmaz
Dilekçe örneği
Köşeli parantez içindeki sarı alanlar sizin dolduracağınız yerlerdir. Metni kopyalayabilir, Word belgesi olarak indirebilir veya yalnızca dilekçeyi yazdırabilirsiniz. Aşağıdaki metni kullanmadan önce hangi durumlarda geçerli olduğunu okuyun.
T.C. ADALET BAKANLIĞI
ULUSLARARASI HUKUK VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ'NE
- BAŞVURAN
- [AD SOYAD] — T.C. [KİMLİK NO]
- ADRESİ
- [AÇIK ADRES]
- TELEFON
- [TELEFON]
- KARŞI TARAF (ALIKOYAN)
- [EŞ 2 AD SOYAD] — T.C. [KİMLİK NO]
- BİLİNEN ADRESİ
- [AÇIK ADRES]
- ÇOCUK
- [ÇOCUĞUN ADI] — [ÇOCUĞUN DOĞUM TARİHİ]
- KONU
- Hukuka aykırı olarak yeri değiştirilen çocuğun mutat meskenine iadesi talebidir.
Açıklamalar
- [ÇOCUĞUN ADI], [ÇOCUĞUN DOĞUM TARİHİ] doğumlu olup benim ve karşı tarafın müşterek çocuğudur. Çocuk, başvuru tarihi itibarıyla on altı yaşını doldurmamıştır. Nüfus kayıt örneği ekte sunulmuştur.
- Çocuğun mutat meskeni, yer değiştirmeden önce [ÇOCUĞUN YAŞADIĞI YER (ÜLKE / ŞEHİR)] olmuştur. Çocuk burada doğmuş / uzun süre yaşamış, eğitim ve sağlık hizmetlerini burada almıştır.
- Çocuğun velayet durumu şu şekildedir: [VELAYET KİMDE — ORTAK / KARAR YOK]
- Karşı taraf, [GÖTÜRÜLDÜĞÜ TARİH] tarihinde çocuğu rızam olmaksızın [ÇOCUĞUN BULUNDUĞU ÜLKE] ülkesine götürmüştür. Olay şu şekilde gerçekleşmiştir: [OLAYI TARİH VE SAAT VEREREK ANLATIN]
- Bu yer değiştirme, velayet hakkımın ihlali niteliğinde olup hukuka aykırıdır. Yer değiştirme anında velayet hakkımı fiilen kullanmaktaydım ve götürülmesine hiçbir şekilde rıza göstermedim.
- Çocukla iletişim durumum şudur: [TARAFLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ]
- İşbu başvuru, yer değiştirme tarihinden itibaren işleyen bir yıllık süre içinde yapılmaktadır.
Hukuki Sebepler
Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair 25 Ekim 1980 tarihli La Haye Sözleşmesi'nin 3, 8, 12 ve devamı maddeleri, 5717 sayılı Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve ilgili sair mevzuat.
Deliller
- Çocuğa ait nüfus kayıt örneği ve pasaport bilgileri
- Çocuğun mutat meskenini gösteren okul, sağlık ve adres kayıtları
- Velayete ilişkin mahkeme kararı (varsa) ve kesinleşme şerhi
- Yurt dışına çıkışa ilişkin kayıtlar (celbi talep olunur)
- [VARSA BELGE, RAPOR, YAZIŞMA]
Sonuç ve İstem
Yukarıda açıklanan nedenlerle; müşterek çocuk [ÇOCUĞUN ADI]'ın hukuka aykırı olarak [ÇOCUĞUN BULUNDUĞU ÜLKE] ülkesine götürüldüğünün tespiti ile mutat meskenine iadesinin sağlanması için La Haye Sözleşmesi kapsamında gerekli işlemlerin başlatılmasını; iade işlemleri tamamlanana kadar çocukla kişisel ilişki kurulmasının temini için girişimde bulunulmasını saygılarımla talep ederim. [TARİH]
Ekler
- Çocuğun nüfus kayıt örneği ve fotoğrafı
- Başvuranın kimlik fotokopisi
- Velayet kararı ve kesinleşme şerhi (varsa)
- [VARSA DİĞER BELGELER]
Başvuran[AD SOYAD]İmza
Bu dilekçe ne zaman kullanılır
Bu başvuru, çocuğun mutat meskeninden hukuka aykırı biçimde başka bir ülkeye götürülmesi veya orada alıkonulması hâlinde, çocuğun geri getirilmesi için kullanılır. Dayanak, 1980 tarihli La Haye Sözleşmesi ile 5717 sayılı Kanundur.
Başvuru merkezî makama yapılır: Türkiye'de bu makam Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü'dür. Başvuru doğrudan Bakanlığa iletilebileceği gibi, bulunduğunuz yer Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla da gönderilebilir. Başvurudan harç alınmaz.
Sözleşme yalnızca on altı yaşını doldurmamış çocuklar için uygulanır ve her iki ülkenin de sözleşmeye taraf olması gerekir. Taraf olmayan bir ülke söz konusuysa diplomatik yol ya da o ülkenin iç hukuku izlenir.
Önemli bir sınır: bu başvuru velayet davası değildir. Mahkeme velayetin kime verileceğini incelemez; yalnızca çocuğun mutat meskenine geri dönüp dönmeyeceğine karar verir. Velayet uyuşmazlığı, çocuğun mutat meskeninin bulunduğu ülkede görülür.
Yer değiştirmeden itibaren bir yıl içinde başvurulursa iade kural olarak gerçekleşir. Bir yıl geçtikten sonra yapılan başvurularda, çocuğun yeni ortamına uyum sağladığı ispatlanırsa iade reddedilebilir. İade ayrıca çocuğun ağır tehlikeye maruz kalacağı hâllerde de reddedilebilir.
En sık yapılan hata
La Haye başvurusu ile velayet davasını karıştırmak. Bu başvuru velayeti belirlemez; yalnızca çocuğun mutat meskenine geri dönmesini sağlar. Karşı ülkedeki mahkeme “çocuk kiminle daha iyi olur” sorusunu incelemez, inceleyemez. Velayet tartışması, çocuğun mutat meskeninin bulunduğu ülkede yürütülür. Buna karşılık, yurt dışında velayet davası açmak iade talebini zayıflatabilir; sıralamayı yanlış kurmak dosyayı kaybettirir.
İkinci hata bir yılı geçirmektir. Yer değiştirmeden itibaren bir yıl içinde yapılan başvurularda iade kuraldır. Bir yıl geçtikten sonra karşı taraf, çocuğun yeni ortamına uyum sağladığını ileri sürebilir ve iade reddedilebilir. “Konuşarak çözeriz” beklentisiyle geçen aylar, davanın en güçlü kozunu tüketir. Başvuru ücretsizdir; beklemenin maliyeti vardır, başvurmanın yoktur.
Üçüncüsü, rızanın nasıl anlaşıldığını hafife almaktır. Çocuğun götürülmesine önceden izin verdiğinizi ya da sonradan kabul ettiğinizi gösteren bir yazışma, iade talebini tümüyle çürütebilir. “Tatile git” mesajı, sonrasında dönülmediğinde aleyhinize yorumlanabilir. Bu nedenle rızanızın hangi süreyle ve hangi amaçla verildiğini gösteren yazışmaları eksiksiz sunun. Ayrıca sözleşmeye taraf olmayan bir ülke söz konusuysa bu yol işlemez; o hâlde diplomatik kanal ve ilgili ülkenin iç hukuku izlenir.
Şablonun yapamadığı dört şey
Dilekçeyi doğru yazmak işin bir kısmı. Dosyayı belirleyen kararların çoğu dilekçenin dışında verilir ve bunların önemli bölümü geri alınamaz:
- Doğru mercii ve görev sınırını saptamak. Hakem heyeti, tahkim komisyonu, hâkimlik ve mahkeme arasındaki sınır parasal tutara ve uyuşmazlığın türüne göre değişir. Yetkisiz mercie yapılan başvuru süreyi durdurmayabilir.
- Talebi baştan tam kurmak. Bu başvurularda dosya çoğu zaman evrak üzerinden karara bağlanır, duruşma yapılmaz. İlk dilekçede yazılmayan talep ve eklenmeyen belge sonradan tamamlanamayabilir.
- Zorunlu ön adımı atlamamak. Kimi uyuşmazlıkta dava açılmadan önce arabuluculuğa ya da ilgili kuruma başvurma şartı vardır. Bu adım atlanırsa talep esasa girilmeden usulden reddedilir.
- Kararın sonrasını planlamak. Verilen karara itiraz ya da dava açma süresi kısadır; kaçırılırsa karar kesinleşir. Aleyhinize kesinleşen bir karar, aynı talebi sonradan mahkemede ileri sürmenizi de engelleyebilir.
Bu nedenle başvurunuzu yapmadan önce bir avukatla görüşmeniz önerilir. Dosyanızı birlikte değerlendirmek isterseniz iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Dilerseniz bulunduğunuz yer barosunun levhasından başka bir avukata da başvurabilirsiniz.
Adım adım nasıl kullanılır
- Mutat meskeni belgeleyinOkul kaydı, sağlık kaydı, adres kaydı ve kreş belgeleri. Çocuğun yaşam merkezinin neresi olduğu, dosyanın en belirleyici unsurudur.
- Yer değiştirme tarihini sabitleyinYurt dışı çıkış kaydı bu tarihi kesinleştirir. Bir yıllık süre bu tarihten işler.
- Başvuruyu merkezî makama iletinAdalet Bakanlığı'na doğrudan ya da bulunduğunuz yer Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla. Harç alınmaz.
- Belgeleri tercüme ettirinKarşı ülkeye iletilecek evrakın yeminli tercümesi ve gerektiğinde apostili istenir; bu aşamayı erken başlatın.
- Kişisel ilişki talebini birlikte yapınİade süreci uzayabilir. Aynı başvuruda, süreç boyunca çocukla görüşme imkânının sağlanmasını da isteyin.