- Nereye verilir
- Reddi istenen hâkimin mensup olduğu mahkeme
- Zaman
- En geç ilk itiraz olarak ileri sürülmeli
- Şekil
- Sebep ve deliller birlikte gösterilmeli
- Risk
- Kötüniyetli talepte disiplin para cezası
Dilekçe örneği
Köşeli parantez içindeki sarı alanlar sizin dolduracağınız yerlerdir. Metni kopyalayabilir, Word belgesi olarak indirebilir veya yalnızca dilekçeyi yazdırabilirsiniz. Aşağıdaki metni kullanmadan önce hangi durumlarda geçerli olduğunu okuyun.
[MAHKEME] MAHKEMESİ'NE
- TALEP EDEN
- [AD SOYAD] — T.C. [KİMLİK NO]
- SIFATI
- [GÖREV / UNVAN]
- DOSYA
- [MAHKEME ESAS NUMARASI]
- REDDİ İSTENEN
- [MAHKEME] Hâkimliği
- ÖĞRENME TARİHİ
- [İŞLEMİ ÖĞRENDİĞİNİZ TARİH]
- KONU
- Hâkimin reddi talebidir.
Açıklamalar
- Mahkemenizin [MAHKEME ESAS NUMARASI] sayılı dosyasında taraf sıfatını taşımaktayım.
- Ret sebebim: [HÂKİMİN REDDİ SEBEBİNİZ]
- Somut olgular: [OLAYI TARİH VE SAAT VEREREK ANLATIN] Söz konusu davranış ve beyanlar, tarafsızlığa ilişkin objektif bir şüphe doğurmaktadır.
- Hukuki nitelendirme: HMK m.36 uyarınca hâkim, tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hâlinde reddedilebilir. Somut olayda anılan koşul gerçekleşmiştir.
- Objektif ölçüt: Ret talebim, kişisel bir kanaate değil; tarafsız bir gözlemcinin aynı olgular karşısında duyacağı makul şüpheye dayanmaktadır. Adil yargılanma hakkının bir gereği olarak, mahkemenin yalnızca tarafsız olması değil, tarafsız görünmesi de gereklidir.
- Süre: Ret sebebini [İŞLEMİ ÖĞRENDİĞİNİZ TARİH] tarihinde öğrenmiş olup, talebimi HMK m.38 uyarınca gecikmeksizin ve ilk oturumda ileri sürmekteyim.
- Delillerim: [VARSA ÖDEME BELGESİ, DEKONT VB.] Duruşma tutanakları, ses ve görüntü kayıtları ile dosya kapsamındaki belgeler talebimi doğrulamaktadır.
- [VARSA EK BEYANLARINIZ]
- HMK m.39 uyarınca, ret talebim hakkında karar verilinceye kadar yargılamanın ertelenmesine ve reddi istenen hâkim tarafından karar verilmemesine karar verilmesini talep ederim.
Hukuki Sebepler
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42 ve 43. maddeleri, 2709 sayılı Anayasa'nın 36, 37 ve 138. maddeleri, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesi ve ilgili sair mevzuat.
Deliller
- [MAHKEME ESAS NUMARASI] sayılı dosya ve duruşma tutanakları
- Ses ve görüntü kayıtları (varsa)
- [VARSA ÖDEME BELGESİ, DEKONT VB.]
- Tanık beyanları ve ikamesi mümkün her türlü yasal delil
Sonuç ve İstem
Yukarıda açıklanan nedenlerle; talebimin kabulü ile [MAHKEME ESAS NUMARASI] sayılı dosyaya bakan hâkimin REDDİNE; talep hakkında karar verilinceye kadar yargılamanın ertelenmesine ve dosyanın kanunda gösterilen mercice incelenmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [TARİH]
Ekler
- Duruşma tutanağı örnekleri
- [VARSA DİĞER BELGELER]
Talep Eden[AD SOYAD]İmza
Bu dilekçe ne zaman kullanılır
Bu dilekçe, davaya bakan hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin varlığı hâlinde reddi için kullanılır.
HMK m.34 uyarınca hâkim, davada iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş; bir taraf veya üçüncü kişi önünde davayla ilgili kanaatini açıklamış; tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş yahut hâkim veya hakem sıfatıyla hareket etmiş; davanın dördüncü dereceye kadar yansoy hısımlarına ait olması gibi hâllerde reddedilebilir. Ayrıca tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hâlinde de ret istenebilir.
Bu, yasaklılıktan (m.34 öncesi hâller) farklıdır: yasaklılık hâllerinde hâkim kendiliğinden çekinmek zorundadır; ret ise taraflarca ileri sürülür.
Zaman (m.38): ret talebi, ret sebebinin öğrenilmesinden itibaren en geç ilk duruşmada, davaya bakan mahkemeye verilecek dilekçeyle yapılır. Hâkimin reddi sebebi, esasa cevap süresi içinde veya sonradan öğrenilmişse öğrenilmesinden itibaren derhâl ileri sürülmelidir.
Şekil şartı: ret sebebi ve buna ilişkin deliller dilekçede birlikte gösterilmelidir. Soyut ve delilsiz talepler reddedilir; ayrıca kötüniyetle yapılan ret taleplerinde disiplin para cezasına hükmedilebilir.
En sık yapılan hata
Aleyhe karar çıktıktan sonra ret istemek. Ret talebi, sebebin öğrenilmesinden itibaren gecikmeksizin ve en geç ilk oturumda ileri sürülmelidir. Yargılama boyunca sessiz kalıp, olumsuz bir ara karardan sonra ret istemek, talebin süresinde olmadığı gerekçesiyle reddine ve zaman kaybına yol açar.
İkinci hata, delilsiz ve soyut anlatımdır. “Hâkim tarafsız değil” cümlesi tek başına bir ret sebebi değildir. HMK m.38 uyarınca ret sebebi ve buna ilişkin deliller birlikte gösterilmelidir: hangi duruşmada, hangi cümle söylendi, tutanağın hangi satırında geçiyor? Kötüniyetle yapıldığı anlaşılan taleplerde disiplin para cezasına hükmedilebileceğini unutmayın.
Üçüncüsü, ret ile yasaklılığı karıştırmaktır. Yasaklılık hâllerinde (kendisinin veya yakınlarının davası, daha önce hâkim/hakem olarak karar vermiş olması gibi) hâkim kendiliğinden çekinmek zorundadır; bunun için talebe gerek yoktur ve bu hâllerde verilen karar ayrıca yargılamanın yenilenmesi sebebi olabilir. Ret ise tarafsızlıktan şüpheyi gerektiren diğer hâlleri kapsar.
Şablonun yapamadığı dört şey
Dilekçeyi doğru yazmak işin bir kısmı. Dosyayı belirleyen kararların çoğu dilekçenin dışında verilir ve bunların önemli bölümü geri alınamaz:
- Doğru dava türünü ve talebi seçmek. 31 Temmuz 2026'dan itibaren belirsiz alacak davası kaldırıldı; tutarı baştan belirlenemeyen alacaklar kısmi dava ile istenir ve talep artırımı aynı davada yalnızca bir kez yapılabilir. Bu tek hakkın hangi aşamada kullanılacağı, alacağın bir bölümünü kaybettirebilir.
- Hangi sürenin işlediğini bilmek. Bir olayda birden fazla süre işleyebilir: biri hak düşürücü, diğeri zamanaşımı. Şablon, sizin dosyanızda hangisinin işlediğini söyleyemez.
- Delili doğru zamanda sunmak. Dilekçeler teatisi bittikten sonra kural olarak yeni delil sunulamaz; süresinde bildirilmeyen tanık dinlenmez. Elinizde delil olması yetmez, ne zaman bildirildiği belirleyicidir.
- Karşı tarafın savunmasına cevap vermek. Çoğu dosya ilk dilekçeyle değil, cevaba verilen karşılıkla ve duruşmadaki beyanla kazanılır ya da kaybedilir. Şablon o aşamada yanınızda olmaz.
Bu nedenle dilekçenizi mahkemeye vermeden önce bir avukatla görüşmeniz önerilir. Dosyanızı birlikte değerlendirmek isterseniz iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Dilerseniz bulunduğunuz yer barosunun levhasından başka bir avukata da başvurabilirsiniz.
Adım adım nasıl kullanılır
- Sebebi öğrenir öğrenmez verinGecikme, talebin süresinde olmadığı sonucunu doğurur.
- Tutanak satırını gösterinHangi duruşmada ne söylendi, kayıt nerede?
- Objektif ölçütle yazınKişisel kanaat değil, makul gözlemci şüphesi.
- Yasaklılık mı ret mi ayırınYasaklılıkta hâkim kendiliğinden çekinmelidir.
- Ertelemeyi talep edinKarar verilene kadar yargılamanın durmasını isteyin.