Adli Sicil (Sabıka) Kaydı Nasıl Silinir?

“Sabıkam siliniyor mu?” sorusu, iş başvurusu yapan ya da memuriyete girmek isteyen çok sayıda kişinin sorusu. Cevap, çoğu kişinin sandığından daha iyi — ama önce iki kaydı ayırmak gerekiyor.

Adli sicil kaydı ile arşiv kaydı aynı şey değildir. Birincisi ceza infaz edilince kendiliğinden silinir; ikincisi ayrı kurallara tabidir. Bu ayrımı bilmeyen kişiler gereksiz yere başvuru yapıyor ya da hakları olan bir işten vazgeçiyor.

İki Ayrı Kayıt

5352 sayılı Adli Sicil Kanunu iki kayıt öngörür.

Adli sicil kaydı, kesinleşmiş ceza mahkûmiyetlerinin tutulduğu kayıttır. Kanunun 9. maddesi uyarınca, cezanın veya güvenlik tedbirinin infazı tamamlandığında bu kayıt silinerek arşiv kaydına alınır. Bunun için başvuru gerekmez; kendiliğinden olur.

Arşiv kaydı ise silinen adli sicil kaydının tutulduğu ikinci kayıttır. Herkese açık değildir; yalnızca kanunda sayılan hâllerde ve belirli kurumlarca görülebilir.

Bu yüzden “sabıkam silinmiyor” diyen kişilerin çoğu aslında arşiv kaydından söz eder.

İşe Alımda Hangi Kayıt Sorulur?

Uygulamada iki farklı belge istenir ve aradaki fark belirleyicidir.

Adli sicil kaydı belgesi: özel sektörde yapılan çoğu iş başvurusunda istenen budur ve infaz tamamlanmışsa temiz görünür.

Adli sicil ve arşiv kaydı belgesi: memuriyet, kamu görevi, silah ruhsatı, bazı meslek başvuruları ve güvenlik soruşturması gereken işlerde istenir. Arşiv kaydı burada görünür.

Arşiv kaydının görünmesi de her başvuruda engel değildir. Mevzuat, hangi suçların hangi görevlere engel olduğunu ayrıca düzenler; her mahkûmiyet her işe engel oluşturmaz.

Belgeyi e-Devlet üzerinden ücretsiz alabilirsiniz. Hangi tür belgeye ihtiyacınız olduğunu başvuru yaptığınız kuruma sorun; gereksiz yere arşiv kaydı içeren belge sunmayın.

Arşiv Kaydı Ne Zaman Silinir?

Arşiv kaydı kural olarak şu hâllerde silinir:

• Kişinin ölümü üzerine
• Kanunda öngörülen sürelerin geçmesiyle
• Genel af hâlinde
• Fiilin suç olmaktan çıkarılması hâlinde

Süre dolmadan silinmesi isteniyorsa, ilgilinin başvurusu üzerine mahkeme karar verir. Bu, adli sicil biriminin idari kararıyla değil yargı kararıyla olur.

Ceza mahkûmiyetine bağlı hak yoksunluklarının kaldırılması için ayrıca memnu hakların iadesi yoluna başvurulabilir (5352 s. K. m.13/A). Bunun için cezanın infazından itibaren belirli bir sürenin geçmiş ve kişinin bu sürede yeni bir suç işlememiş olması aranır.

Başvuru Nasıl Yapılır?

Sıra şöyledir:

1. Güncel kaydınızı alın. e-Devlet'ten hem adli sicil hem arşiv kaydı içeren belgeyi çıkarın; ne göründüğünü bilmeden başvuru yapmayın.
2. İnfazın tamamlandığını belgeleyin. Adli para cezası ödendi mi, denetimli serbestlik yükümlülükleri bitti mi? İnfaz savcılığından infazın tamamlandığına dair yazı alın.
3. İdari başvuru yapın. Kayıt silinmesi gerektiği hâlde duruyorsa Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne dilekçeyle başvurun.
4. Gerekirse mahkemeye gidin. Süre dolmadan silme isteniyorsa veya idari başvuru sonuç vermezse mahkemeden karar istenir.

En sık yapılan hata, infaz tamamlanmadan başvurmaktır. Ödenmemiş adli para cezası veya süren denetimli serbestlik yükümlülüğü varsa infaz tamamlanmamış sayılır ve talep reddedilir.

HAGB Kararı Sicilde Görünür mü?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, adli sicil kaydına işlenmez. Bu kararlar yalnızca bu amaca özgü ayrı bir sistemde tutulur ve genel adli sicil belgesinde görünmez.

Denetim süresi sorunsuz geçerse dava düşer. Bu süre içinde kasten yeni bir suç işlenirse hüküm açıklanır ve bu kez sicile işlenir.

Benzer şekilde beraat, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ve düşme kararları da adli sicile mahkûmiyet olarak yazılmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Adli sicil kaydı ile arşiv kaydı farkı nedir?

Adli sicil kaydı, infaz tamamlanınca kendiliğinden silinip arşive alınır. Arşiv kaydı ise ayrı sürelere tabidir ve yalnızca kanunda sayılan hâllerde görülebilir.

Sabıka kaydımı sildirmek için başvuru gerekir mi?

Adli sicil kaydı için kural olarak gerekmez; infazla birlikte kendiliğinden silinir. Silinmemişse Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne başvurulur.

İşe girerken arşiv kaydım görünür mü?

Özel sektörde genellikle yalnızca adli sicil kaydı istenir. Memuriyet, silah ruhsatı ve güvenlik soruşturması gereken başvurularda arşiv kaydı da görünür.

Arşiv kaydı süre dolmadan silinebilir mi?

İlgilinin başvurusu üzerine mahkeme karar verebilir. Ayrıca memnu hakların iadesi yoluna da başvurulabilir.

HAGB kararı sicilde görünür mü?

Adli sicil kaydına işlenmez; bu amaca özgü ayrı bir sistemde tutulur. Denetim süresi sorunsuz geçerse dava düşer.