Türk Medeni Kanunu 166. Maddesi Ne Diyor?
Boşanma davalarının büyük bölümü bu maddeye dayanır. Birinci fıkra çekişmeli boşanmanın genel sebebini, üçüncü fıkra ise anlaşmalı boşanmayı düzenler. Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya birinin diğerinin davasını kabul etmesi, hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve protokolü uygun bulması gerekir.
Madde Metni
Türk Medeni Kanunu (Kanun No. 4721) — 166. madde
Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir.
Yukarıdaki fıkrada belirtilen hâllerde, davacının kusuru daha ağır ise, davalının açılan davaya itiraz hakkı vardır. Bununla beraber bu itiraz, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde ise ve evlilik birliğinin devamında davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir.
Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.
(Değişik dördüncü fıkra:14/11/2024-7532/13 md.) Boşanma sebeplerinden herhangi biriyle açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesi ve bu kararın kesinleştiği tarihten başlayarak bir yıl geçmesi hâlinde, her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir.
Uygulamada Ne Anlama Geliyor?
Bu madde, aile hukuku uyuşmazlıklarında sık başvurulan hükümlerden biridir. Maddenin somut olaya nasıl uygulanacağı, olayın kendine özgü koşullarına göre değişir; metin tek başına sonucu belirlemez.
Sürecin bütünü, ilgili diğer hükümler ve dikkat edilmesi gereken süreler için çalışma alanı sayfamıza; metinde geçen kavramların açıklaması için sözlük bölümümüze bakabilirsiniz.