Çekişmeli Boşanma Ne Kadar Sürer? Süreci Uzatan Sekiz Etken

“Boşanma davası ne kadar sürer?” sorusunun dürüst cevabı: değişir. Bir yılda biten dosya da var, üç yılı aşan da.

Bu yazıda süreyi belirleyen etkenleri tek tek ele alıyoruz — çünkü bunların çoğu tarafların elinde. Aşamaları bilirseniz, hangi gecikmenin kaçınılmaz hangisinin önlenebilir olduğunu da görürsünüz.

Aşamalar

Çekişmeli boşanma şu aşamalardan geçer:

1. Dava dilekçesi ve tensip. Mahkeme ilk ara kararını verir, taraflara süre tanır.
2. Dilekçeler teatisi. Cevap, cevaba cevap, ikinci cevap — her biri iki haftalık sürelere tabidir.
3. Ön inceleme duruşması. Uyuşmazlık konuları belirlenir, delil sunma için kesin süre verilir.
4. Tahkikat. Tanıklar dinlenir, belgeler toplanır, gerekirse uzman ve bilirkişi incelemesi yapılır.
5. Sözlü yargılama ve karar.
6. Gerekçeli karar, tebliğ ve kesinleşme.

Karar verilmesi sürecin sonu değildir. Gerekçeli kararın yazılması, tebliği ve istinaf süresinin geçmesi ya da istinaf incelemesi ayrıca zaman alır.

Süreyi Uzatan Sekiz Etken

• Tebligat sorunları. Karşı tarafa ulaşılamaması, adres araştırması ve gerekirse ilanen tebligat aylar ekler.
• Tanıkların gelmemesi. Her gelmeyen tanık için yeni duruşma günü verilir.
• Uzman incelemesi. Velayet uyuşmazlığında pedagog, psikolog ve sosyal çalışmacı raporu istenir.
• Bilirkişi incelemesi. Mal rejimi ve katılma alacağı hesapları uzun sürer.
• Ceza dosyasının bekletici mesele yapılması. Şiddet veya tehdit iddiası varsa ceza dosyasının sonucu beklenebilir.
• Mazeret ve erteleme talepleri. Her kabul edilen mazeret bir duruşma dönemi ekler.
• Delillerin geç sunulması. Kesin sürede sunulmayan delil için ek süre tartışması çıkar.
• İstinaf. Karara itiraz edilmesi süreci belirgin biçimde uzatır.

Süreci Kısaltmak İçin

Tarafların elindeki başlıca imkânlar:

• Delilleri baştan eksiksiz sunun. Dilekçeler aşamasında bildirilmeyen delil için sonradan mücadele etmek zorunda kalırsınız.
• Tanık listesini doğru kurun. Az sayıda ama olayı doğrudan gören tanık, kalabalık listeden daha hızlı ve daha etkilidir.
• Adresleri doğru verin. Karşı tarafın ve tanıkların güncel adresleri gecikmenin en büyük kaynağıdır.
• Kısmi anlaşmayı değerlendirin. Velayet ya da mal paylaşımı gibi bir başlıkta anlaşmak, tahkikatı belirgin biçimde kısaltır.
• Tedbir taleplerini baştan yapın. Nafaka ve kişisel ilişki için yargılama süresince geçerli olacak tedbir kararı istenebilir; bu, süreyi kısaltmasa da beklemeyi katlanılır kılar.

Yargılama Sürerken Haklarınız

Dava sürerken hukuki durumunuz askıda kalmaz. Hâkim, yargılama süresince geçerli olmak üzere geçici önlemler alabilir (TMK m.169):

• Eşlerin barınmasına ve geçimine ilişkin düzenlemeler
• Tedbir nafakası — eş ve çocuklar için
• Çocukların velayeti ve kişisel ilişki düzenlemesi
• Malların yönetimine ilişkin önlemler

Bu talepler dava dilekçesinde ileri sürülebilir ve mahkeme çoğu zaman ilk duruşmadan önce karar verir. Şiddet söz konusuysa 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirleri ayrıca ve çok daha hızlı işler.

Sıkça Sorulan Sorular

Çekişmeli boşanma ne kadar sürer?

Dosyanın niteliğine ve usule uyuma göre değişir. Uzman incelemesi, bilirkişi hesabı ve istinaf süreci süreyi belirgin biçimde uzatır.

Karar verilince boşanmış olur muyum?

Hayır. Gerekçeli kararın yazılması, tebliği ve kesinleşmesi gerekir; nüfusa işlenmesi kesinleşmeden sonra olur.

Dava sürerken nafaka alabilir miyim?

Evet. TMK m.169 uyarınca yargılama süresince geçerli olmak üzere tedbir nafakası ve kişisel ilişki düzenlemesi istenebilir.

Süreci nasıl kısaltabilirim?

Delilleri baştan eksiksiz sunun, tanık listesini dar ve isabetli tutun, adresleri doğru verin ve mümkünse bazı başlıklarda kısmi anlaşma sağlayın.

İstinafa gidilirse ne kadar uzar?

İstinaf incelemesi bölge adliye mahkemesinin iş yüküne göre değişir ve süreci belirgin biçimde uzatır.