- Nereye verilir
- AYM (form ile, mahkeme veya temsilcilik aracılığıyla)
- Süre
- Nihai kararın tebliğinden 30 gün
- Ön koşul
- Olağan kanun yollarının tüketilmiş olması
- Harç
- Başvuru harcı yatırılır
Dilekçe örneği
Köşeli parantez içindeki sarı alanlar sizin dolduracağınız yerlerdir. Metni kopyalayabilir, Word belgesi olarak indirebilir veya yalnızca dilekçeyi yazdırabilirsiniz. Aşağıdaki metni kullanmadan önce hangi durumlarda geçerli olduğunu okuyun.
ANAYASA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI'NA(Bireysel Başvuru Formu Ekidir)
- BAŞVURUCU
- [AD SOYAD] — T.C. [KİMLİK NO]
- ADRESİ / TELEFON
- [AÇIK ADRES] — [TELEFON]
- NİHAİ KARAR
- [NİHAİ KARARIN MAHKEMESİ VE TARİHİ]
- TEBLİĞ TARİHİ
- [NİHAİ KARARIN TEBLİĞ TARİHİ]
- İHLAL EDİLEN HAK
- [İHLAL EDİLDİĞİNİ DÜŞÜNDÜĞÜNÜZ HAK]
- KONU
- Temel hak ihlali nedeniyle bireysel başvurudur.
Açıklamalar
- Başvuru yollarının tüketilmesi: [NİHAİ KARARIN MAHKEMESİ VE TARİHİ] ile verilen karar aleyhine öngörülen tüm olağan kanun yolları tüketilmiş olup, karar kesinleşmiştir. Kesinleşme ve tebliğ belgeleri ekte sunulmuştur.
- Süre: İşbu başvuru, nihai kararın tebliğ edildiği [NİHAİ KARARIN TEBLİĞ TARİHİ] tarihinden itibaren otuz günlük yasal süre içinde yapılmaktadır.
- Olayın özeti: [OLAYI TARİH VE SAAT VEREREK ANLATIN]
- İhlal edildiğini düşündüğüm haklar: [İHLAL EDİLDİĞİNİ DÜŞÜNDÜĞÜNÜZ HAK]
- Adil yargılanma hakkı (Anayasa m.36, AİHS m.6): Yargılama sürecinde iddia ve delillerim karşılanmamış, karar yeterli gerekçe içermemiştir. Silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerine aykırı davranılmıştır.
- Makul sürede yargılanma hakkı: Yargılama, uyuşmazlığın niteliğine ve karmaşıklığına göre makul sayılamayacak bir sürede tamamlanmıştır.
- Mülkiyet hakkı (Anayasa m.35, Ek 1 No'lu Protokol m.1): Müdahale kanuni dayanaktan yoksundur ve ölçülülük ilkesine aykırıdır; şahsıma aşırı bir külfet yüklenmiştir.
- [İPTAL SEBEPLERİNİZ]
- Anayasal ve kişisel önem: Başvuruya konu ihlal, yalnızca somut olayı değil, benzer nitelikteki uyuşmazlıkları da ilgilendiren anayasal öneme sahiptir. Ayrıca uğradığım zarar önemli düzeydedir. [YAŞADIĞINIZ SOMUT ZORLUĞU ANLATIN]
- Tüketilen yollar: İlk derece yargılaması, istinaf ve temyiz aşamalarının tamamı tüketilmiş olup, ihlal iddialarım bu aşamalarda esasen ileri sürülmüştür. İlgili dilekçe örnekleri ektedir.
- [VARSA EK BEYANLARINIZ]
- Tedbir talebim: 6216 sayılı Kanun'un 49. maddesi ve İçtüzük uyarınca, yaşamıma ya da maddi veya manevi bütünlüğüme yönelik ciddi tehlike bulunması nedeniyle tedbir kararı verilmesini talep ederim.
- Başvuru harcı yatırılmış olup makbuzu ektedir. İhlalin tespiti hâlinde, yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesini; bunun hukuki yararı bulunmuyorsa tazminata hükmedilmesini talep ederim.
Hukuki Sebepler
2709 sayılı Anayasa'nın 17, 20, 22, 35, 36, 38, 40, 90 ve 148. maddeleri, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 45, 46, 47, 48, 49, 50 ve 51. maddeleri, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6, 8 ve 13. maddeleri ile Ek 1 No'lu Protokol'ün 1. maddesi.
Ekler
- Nihai karar örneği ve tebliğ mazbatası
- Kesinleşme şerhi
- İlk derece, istinaf ve temyiz dilekçeleri
- Başvuru harcı makbuzu
- [VARSA DİĞER BELGELER]
Sonuç ve İstem
Yukarıda açıklanan nedenlerle; başvurumun kabul edilebilir bulunmasına; [İHLAL EDİLDİĞİNİ DÜŞÜNDÜĞÜNÜZ HAK] bakımından ihlalin tespitine; ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilgili mahkemesine gönderilmesine; bunun mümkün olmaması hâlinde uygun bir tazminata hükmedilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [TARİH]
Başvurucu[AD SOYAD]İmza
Bu dilekçe ne zaman kullanılır
Bu dilekçe, kamu gücü işlem, eylem ve ihmali nedeniyle Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki birinin ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine yapılacak bireysel başvuruda kullanılır.
6216 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca; herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
Ön koşul: aynı madde uyarınca, ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının bireysel başvuru yapılmadan önce tüketilmiş olması gerekir. Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler aleyhine doğrudan başvuru yapılamaz.
Süre: m.47 uyarınca bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği ve buna ilişkin kararın kesinleştiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. Haklı bir mazereti nedeniyle süresi içinde başvuramayanlar, mazeretin kalktığı tarihten itibaren on beş gün içinde mazeretlerini belgeleyerek başvurabilir.
Kabul edilebilirlik: m.48 uyarınca Anayasa Mahkemesi, anayasal ve kişisel önemi bulunmayan ya da başvurucunun önemli bir zarara uğramadığı başvuruların kabul edilemezliğine karar verebilir. Ayrıca açıkça dayanaktan yoksun başvurular da kabul edilemez bulunur; Mahkeme bir temyiz mercii değildir.
En sık yapılan hata
Anayasa Mahkemesini bir temyiz mercii sanmak. AYM, delillerin değerlendirilmesini ve hukuk kurallarının yorumunu yeniden yapmaz; yalnızca temel hak ihlali olup olmadığını inceler. “Mahkeme yanlış karar verdi” anlatımı, açıkça dayanaktan yoksun bulunarak kabul edilemezlik kararına yol açar. İddianızı, ihlal edilen hakkı adıyla ve o hakkın hangi güvencesinin (gerekçeli karar hakkı, silahların eşitliği, ölçülülük) çiğnendiğini göstererek kurun.
İkinci hata, ihlal iddiasını derece mahkemelerinde ileri sürmemektir. Başvuru yollarının tüketilmesi yalnızca aşamaların bitirilmesi değildir; ihlal iddianızın esasen o aşamalarda ileri sürülmüş olması gerekir. İstinaf ve temyiz dilekçelerinizde hiç değinmediğiniz bir iddiayı ilk kez AYM'de ileri sürerseniz, başvuru bu yönden kabul edilemez bulunabilir.
Üçüncüsü, otuz günlük süreyi kaçırmaktır. Süre, başvuru yollarının tüketildiği ve buna ilişkin kararın kesinleştiği tarihten (öğrenmeden) itibaren otuz gündür ve çok kısadır. Haklı mazeret hâlinde mazeretin kalkmasından itibaren on beş gün içinde belgelenerek başvurulabilir; ancak bu istisnadır. Kararın tebliğ tarihini kaydedin ve formu resmî örneğine uygun doldurun.
Şablonun yapamadığı dört şey
Dilekçeyi doğru yazmak işin bir kısmı. Dosyayı belirleyen kararların çoğu dilekçenin dışında verilir ve bunların önemli bölümü geri alınamaz:
- Doğru mercii ve görev sınırını saptamak. Hakem heyeti, tahkim komisyonu, hâkimlik ve mahkeme arasındaki sınır parasal tutara ve uyuşmazlığın türüne göre değişir. Yetkisiz mercie yapılan başvuru süreyi durdurmayabilir.
- Talebi baştan tam kurmak. Bu başvurularda dosya çoğu zaman evrak üzerinden karara bağlanır, duruşma yapılmaz. İlk dilekçede yazılmayan talep ve eklenmeyen belge sonradan tamamlanamayabilir.
- Zorunlu ön adımı atlamamak. Kimi uyuşmazlıkta dava açılmadan önce arabuluculuğa ya da ilgili kuruma başvurma şartı vardır. Bu adım atlanırsa talep esasa girilmeden usulden reddedilir.
- Kararın sonrasını planlamak. Verilen karara itiraz ya da dava açma süresi kısadır; kaçırılırsa karar kesinleşir. Aleyhinize kesinleşen bir karar, aynı talebi sonradan mahkemede ileri sürmenizi de engelleyebilir.
Bu nedenle başvurunuzu yapmadan önce bir avukatla görüşmeniz önerilir. Dosyanızı birlikte değerlendirmek isterseniz iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Dilerseniz bulunduğunuz yer barosunun levhasından başka bir avukata da başvurabilirsiniz.
Adım adım nasıl kullanılır
- Tüm kanun yollarını tüketinİstinaf ve temyiz aşamaları bitmeden başvuru yapılamaz.
- İhlali baştan ileri sürünİddianız derece mahkemelerinde geçmiş olmalı.
- Otuz günü hesaplayınKesinleşen kararın tebliğ tarihinden itibaren.
- Resmî formu kullanınBaşvuru, AYM'nin yayımladığı forma göre yapılır.
- Hakkı adıyla gösterinAnayasa ve AİHS maddesini belirtip güvenceyi somutlaştırın.