- Nereye verilir
- Aile Mahkemesi
- Dayanak
- TMK m.176 — değişen malî durum
- Kendiliğinden sona erme
- Yeniden evlenme veya ölüm
- Harç
- Nafaka davaları harçtan muaftır
Dilekçe örneği
Köşeli parantez içindeki sarı alanlar sizin dolduracağınız yerlerdir. Metni kopyalayabilir, Word belgesi olarak indirebilir veya yalnızca dilekçeyi yazdırabilirsiniz. Aşağıdaki metni kullanmadan önce hangi durumlarda geçerli olduğunu okuyun.
[MAHKEME] AİLE MAHKEMESİ'NE
- DAVACI
- [AD SOYAD] — T.C. [KİMLİK NO]
- ADRESİ
- [AÇIK ADRES]
- DAVALI
- [DAVACININ ADI SOYADI]
- NAFAKA İLAMI
- [NAFAKA KARARININ TARİH VE SAYISI]
- MEVCUT NAFAKA
- Aylık [AYLIK NAFAKA TUTARI] TL
- KONU
- Nafakanın kaldırılması / indirilmesi talebidir.
Açıklamalar
- [NAFAKA KARARININ TARİH VE SAYISI] sayılı ilamla, davalı lehine aylık [AYLIK NAFAKA TUTARI] TL nafakaya hükmedilmiş ve karar kesinleşmiştir.
- Nafakanın hükmedildiği tarihteki durum: [NAFAKA HÜKMEDİLDİĞİ TARİHTEKİ DURUM]
- Değişen koşullar: [DEĞİŞEN KOŞULLARI SOMUT YAZIN]
- Malî durumumdaki değişiklik: [TARAFLARIN GELİR DURUMU] Bu nedenle mevcut nafakayı ödeme gücüm bulunmamaktadır.
- Davalının durumundaki değişiklik: [KARŞI TARAFIN DURUMUNDAKİ DEĞİŞİKLİK]
- TMK m.176/4 uyarınca tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın azaltılmasına karar verilebilir. [DAYANDIĞINIZ KANUN MADDESİ]
- Bakmakla yükümlü olduğum kişiler ve zorunlu giderlerim şunlardır: [BAKMAKLA YÜKÜMLÜ OLDUĞUNUZ KİŞİLER] — [KİRA, FATURA VE ZORUNLU GİDERLERİNİZ]
- Davalının gelir ve malvarlığı durumunun tespiti bakımından SGK, vergi dairesi, tapu ve trafik tescil kayıtlarının celbini talep ederim.
- Yargılama süresince, ödeme gücümü aşan mevcut nafakanın tedbiren indirilmesine karar verilmesini talep ederim.
Hukuki Sebepler
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175, 176, 182, 328 ve 364. maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4787 sayılı Kanun ve ilgili sair mevzuat.
Deliller
- [NAFAKA KARARININ TARİH VE SAYISI] sayılı ilam ve kesinleşme şerhi
- Gelir durumumu gösteren SGK ve vergi kayıtları
- Davalının gelir, tapu, araç ve SGK kayıtları (celbi talep olunur)
- Zorunlu giderlere ilişkin belgeler
- [VARSA ÖDEME BELGESİ, DEKONT VB.]
- Tanık, keşif ve ikamesi mümkün her türlü yasal delil
Sonuç ve İstem
Yukarıda açıklanan nedenlerle; davanın kabulü ile [NAFAKA KARARININ TARİH VE SAYISI] sayılı ilamla hükmedilen aylık [AYLIK NAFAKA TUTARI] TL nafakanın kaldırılmasına, aksi hâlde ödeme gücümle orantılı olacak şekilde indirilmesine; yargılama süresince tedbiren indirime karar verilmesine; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [TARİH]
Ekler
- Nafaka ilamı fotokopisi
- Gelir belgeleri
- [VARSA DİĞER BELGELER]
Davacı[AD SOYAD]İmza
Bu dilekçe ne zaman kullanılır
Bu dilekçe, hükmedilmiş nafakanın indirilmesi veya kaldırılması için aile mahkemesine açılacak davada kullanılır.
TMK m.176/4 uyarınca tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir. Bu hüküm, nafaka miktarının sabit olmadığını gösterir.
Kendiliğinden sona erme: TMK m.176/3 uyarınca irat biçiminde ödenmesine karar verilen maddi tazminat veya yoksulluk nafakası, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar.
Mahkeme kararıyla kaldırma: Aynı fıkra uyarınca alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır. Bu hâller kendiliğinden sonuç doğurmaz; dava açılması gerekir.
İştirak nafakası bakımından ise ölçüt farklıdır: çocuğun ihtiyaçları ve ana babanın malî güçleri değerlendirilir. Çocuğun ergin olmasıyla iştirak nafakası kural olarak sona erer; ancak eğitimi devam ediyorsa TMK m.328/2 uyarınca bakım yükümlülüğü sürebilir.
En sık yapılan hata
Ödemeyi tek taraflı kesmek. Nafaka, mahkeme kararıyla kaldırılıncaya kadar ödenmeye devam edilmelidir. Kendi başına ödemeyi durdurmak, icra takibiyle ve İİK m.344 uyarınca üç aya kadar tazyik hapsiyle karşılaşmanıza yol açar. Dava açtınız diye ödemeyi kesmeyin; bunun yerine dava dilekçenizde tedbiren indirim talep edin.
İkinci hata, kendiliğinden sona eren hâlleri dava konusu sanmaktır. Yoksulluk nafakası, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar. Buna karşılık fiilen evliymiş gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması ve haysiyetsiz hayat sürme hâllerinde mahkeme kararı gerekir. Bu ayrımı bilmeden hareket etmek, ya gereksiz dava ya da haksız ödeme kesintisi doğurur.
Üçüncüsü, değişikliği somutlaştırmamaktır. “Durumum kötüleşti” demek yetmez. İş kaybını çıkış bildirgesiyle, gelir düşüşünü SGK ve vergi kayıtlarıyla, yeni bakmakla yükümlü olduğunuz kişileri nüfus kaydıyla belgeleyin. Karşı tarafın durumundaki değişiklik için ise kayıtların celbini talep edin; iddia edip belgelememek davanın reddine yol açar.
Şablonun yapamadığı dört şey
Dilekçeyi doğru yazmak işin bir kısmı. Dosyayı belirleyen kararların çoğu dilekçenin dışında verilir ve bunların önemli bölümü geri alınamaz:
- Doğru talebi seçmek. Nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması, tedbir nafakası ve ödenmeyen nafaka için icra yolu birbirinden farklı taleplerdir. Hangisinin uygun olduğu mevcut kararın türüne ve kararın ardından değişen koşullara göre belirlenir.
- Hangi sürenin işlediğini bilmek. Bir olayda birden fazla süre işleyebilir: biri hak düşürücü, diğeri zamanaşımı. Şablon, sizin dosyanızda hangisinin işlediğini söyleyemez.
- Delili doğru zamanda sunmak. Dilekçeler teatisi bittikten sonra kural olarak yeni delil sunulamaz; süresinde bildirilmeyen tanık dinlenmez. Elinizde delil olması yetmez, ne zaman bildirildiği belirleyicidir.
- Karşı tarafın savunmasına cevap vermek. Çoğu dosya ilk dilekçeyle değil, cevaba verilen karşılıkla ve duruşmadaki beyanla kazanılır ya da kaybedilir. Şablon o aşamada yanınızda olmaz.
Bu nedenle dilekçenizi mahkemeye vermeden önce bir avukatla görüşmeniz önerilir. Dosyanızı birlikte değerlendirmek isterseniz iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Dilerseniz bulunduğunuz yer barosunun levhasından başka bir avukata da başvurabilirsiniz.
Kurgusal örnek senaryolar
Aşağıdaki durumlardan size en yakın olanı seçin; yukarıdaki dilekçe o örneğe göre otomatik doldurulur. Doldurulmuş hâli kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya yazdırabilirsiniz. Örnekler kurgudur; kendi tarih, tutar ve olgularınızla değiştirmeniz gerekir.
Yoksulluk nafakası alan eşin yeniden evlenmesi
Nafaka alacaklısı yeniden evlendi. Bu, yoksulluk nafakasını kendiliğinden sona erdiren hâllerden biridir; tespit için dava açılır.
- Nafaka
- Yoksulluk
- Sebep
- Yeniden evlenme
- Dayanak
- TMK m.176/3
- Talep
- Kaldırma
İşsiz kalan nafaka borçlusunun indirim talebi
Nafaka borçlusu işini kaybetti ve geliri düştü. Nafakanın tamamen kaldırılması değil, koşullara uygun biçimde indirilmesi isteniyor.
- Nafaka
- İştirak
- Sebep
- Gelir kaybı
- Talep
- İndirim
- Not
- Çocuğun yararı gözetilir
Çocuk ergin oldu — iştirak nafakasının sona ermesi
Çocuk on sekiz yaşını doldurdu ve çalışmaya başladı. Eğitim de sürmediğinden iştirak nafakası koşulları kalmadı.
- Nafaka
- İştirak
- Değişiklik
- Çocuk ergin ve çalışıyor
- Talep
- Kaldırma
- Delil
- SGK kaydı
Nafaka alacaklısı fiilen evli gibi yaşıyor
Resmî evlilik yok ama alacaklı, başka biriyle aynı konutta aile düzeni içinde yaşıyor. Yoksulluk nafakası kaldırılabilir.
- Nafaka
- Yoksulluk
- Değişiklik
- Fiilî birliktelik
- Talep
- Kaldırma
- Delil
- Adres + tanık
Nafaka yükümlüsü emekli oldu — gelir düştü
Çalışma hayatı sona eren yükümlünün geliri belirgin biçimde azaldı. Kaldırma değil, indirim isteniyor.
- Nafaka
- İştirak
- Değişiklik
- Emeklilik
- Talep
- İndirim
- Delil
- Gelir belgeleri
Çocuk babanın yanına yerleşti — velayet fiilen değişti
Çocuk uzun süredir nafaka yükümlüsünün yanında yaşıyor. Fiilî durum, nafakanın devamını anlamsız kılıyor.
- Nafaka
- İştirak
- Değişiklik
- Çocuk babada
- Talep
- Kaldırma
- Delil
- Okul + adres kaydı
Nafaka alacaklısı düzenli işe girdi
Yoksulluk nafakası alan tarafın yoksulluğu ortadan kalktı. Kaldırma talebi SGK kaydına dayanıyor.
- Nafaka
- Yoksulluk
- Değişiklik
- Alacaklı çalışıyor
- Talep
- Kaldırma
- Delil
- SGK kaydı
Yükümlü ağır hastalandı — çalışma gücü kayboldu
Sağlık durumu nedeniyle çalışamaz hâle gelen yükümlü, nafakanın indirilmesini istiyor. Rapor esas alınıyor.
- Nafaka
- İştirak + yoksulluk
- Değişiklik
- Çalışma gücü kaybı
- Talep
- İndirim
- Delil
- Sağlık kurulu raporu
Adım adım nasıl kullanılır
- Ödemeyi sürdürünKarar çıkana kadar nafakayı ödeyin; kesmek tazyik hapsi riski doğurur.
- Değişikliği belgeleyinİşten çıkış, gelir düşüşü, sağlık durumu ve yeni yükümlülükler.
- Karşı tarafın durumunu araştırtınSGK, vergi, tapu ve trafik kayıtlarının celbini talep edin.
- Tedbiren indirim isteyinYargılama süresince geçerli olacak geçici indirim talep edin.
- Doğru talebi seçinKendiliğinden sona eren hâllerde dava gerekmez; diğerlerinde mahkeme kararı şarttır.
Sık sorulan sorular
Nafakanın Kaldırılması veya İndirilmesi Dilekçesi nereye verilir?
Bu dilekçe Aile Mahkemesi makamına sunulur.
Bu dilekçede en sık yapılan hata nedir?
Ödemeyi tek taraflı kesmek. Nafaka, mahkeme kararıyla kaldırılıncaya kadar ödenmeye devam edilmelidir. Kendi başına ödemeyi durdurmak, icra takibiyle ve İİK m.344 uyarınca üç aya kadar tazyik hapsiyle karşılaşmanıza yol açar. Dava açtınız diye ödemeyi kesmeyin; bunun yerine dava dilekçenizde tedbiren indirim talep edin.