Hukuk Muhakemeleri Kanunu 114. Maddesi Ne Diyor?
Bir davanın esastan incelenebilmesi için bulunması gereken şartları sayar: yargı yolu, görev, hukuki yarar, taraf ehliyeti, derdestlik bulunmaması ve kesin hüküm bulunmaması bunlar arasındadır.
Madde Metni
Hukuk Muhakemeleri Kanunu (Kanun No. 6100) — 114. madde
(1) Dava şartları şunlardır:
a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.
b) Yargı yolunun caiz olması.
c) Mahkemenin görevli olması.
ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.
d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.
e) Dava takip yetkisine sahip olunması.
f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.
g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.
ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.
h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.
ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.
i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.
(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.
Uygulamada Ne Anlama Geliyor?
Dava şartları hâkim tarafından yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözetilir; eksikliği hâlinde dava esasa girilmeden usulden reddedilir. Tamamlanabilir nitelikteki eksiklikler için süre verilir. Zorunlu arabuluculuğa başvurulmamış olması da iş ve ticari uyuşmazlıklarda bir dava şartı eksikliğidir.
Sürecin bütünü ve dikkat edilmesi gereken süreler için borçlar hukuku sayfamıza; metinde geçen kavramların açıklaması için sözlük bölümümüze bakabilirsiniz.