Tahliye Taahhütnamesi Geçerli mi? Boş İmzalanan Belgenin Sonucu

Eve girerken sözleşmenin yanında bir kâğıt daha uzatılır: tahliye taahhütnamesi. Çoğu kiracı, evi kaçırmamak için tarih kısmı boş olan bu belgeyi imzalar.

Bu belgenin hukuki değeri var — ama sanıldığı kadar mutlak değil. Bu yazıda taahhüdün ne zaman geçerli sayıldığını, boş imzalanan tarihin sonucunu ve kiracının hangi savunmaları ileri sürebileceğini anlatıyoruz.

Taahhüdün Geçerlilik Şartları

Türk Borçlar Kanunu'nun 352. maddesi, kiracının kiralananı belli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlenmesi hâlinde, bu tarihte boşaltmazsa kiraya verenin tahliye isteyebileceğini düzenler.

Kanunun aradığı şartlar şunlardır:

• Yazılı olmalıdır.
• Kiracının kendisi veya yetkili temsilcisi tarafından verilmiş olmalıdır.
• Belirli bir tahliye tarihi içermelidir.
• En önemlisi: kiralananın tesliminden sonra düzenlenmiş olmalıdır.

Son şart belirleyicidir. Kira sözleşmesiyle aynı anda alınan taahhüt, kiracının serbest iradesini yansıtmadığı kabul edildiği için kural olarak geçerli sayılmaz. Kiracı o anda evi kaybetmemek baskısı altındadır.

Boş Tarihli Taahhüt

Uygulamada en sık karşılaşılan durum, tarih kısmı boş bırakılarak imzalanan taahhütlerdir. Kiraya veren bu boşluğu ileride kendi belirlediği bir tarihle doldurur.

Hukuken bu bir beyaza imza tartışmasıdır. Kiracı, belgenin anlaşmaya aykırı doldurulduğunu ileri sürebilir; ancak bu iddianın ispatı kiracıya düşer ve kolay değildir.

İspat için kullanılabilecek deliller: taahhütnamenin kira sözleşmesiyle aynı tarihte veya aynı kalemle düzenlendiğini gösteren emareler, tarafların yazışmaları, tanık beyanları ve belge üzerinde yapılacak inceleme.

Pratik sonuç şudur: tarih kısmı boş bir belgeyi imzalamayın. İmzalamak zorunda kaldıysanız bir kopyasını alın ve tarihi not edin.

Bir Aylık Dava Süresi

Taahhüt geçerli olsa bile kiraya verenin süresi vardır. Kanunun 352. maddesi uyarınca, kiracı taahhüt ettiği tarihte boşaltmazsa kiraya veren o tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurmalı veya dava açmalıdır.

Bu süre hak düşürücüdür. Bir ay geçtikten sonra o taahhüde dayanılarak tahliye istenemez; taahhüt tüketilmiş olur.

Kiraya veren taahhütten sonra kirayı almaya devam etmiş ve süreyi geçirmişse, kiracı bu savunmayı ileri sürebilir.

Kiracının Savunmaları

Tahliye davasında kiracının ileri sürebileceği başlıca savunmalar şunlardır:

• Taahhüt, kiralananın tesliminden önce alınmıştır. Sözleşmeyle aynı anda imzalanmışsa bu savunma güçlüdür.
• Tarih sonradan ve anlaşmaya aykırı doldurulmuştur.
• Bir aylık süre geçmiştir. Hak düşürücü süre resen gözetilir.
• İmza kiracıya ait değildir. Bu iddia ayrıca ve açıkça ileri sürülmelidir.
• Taahhüt, kiracı adına yetkisiz kişi tarafından verilmiştir. Eşin verdiği taahhüt kiracıyı kural olarak bağlamaz.

Ayrıca aile konutu söz konusuysa, kiracı olmayan eşin TBK m.194 kapsamındaki konumu ayrıca değerlendirilir.

Taahhüt Verirken ve Alırken

Kiracıysanız: taahhüdü sözleşmeyle aynı anda imzalamamaya çalışın. İmzalıyorsanız tarihi kendiniz yazın, belgenin bir nüshasını alın ve nüshayı saklayın. Taahhüt ettiğiniz tarihte gerçekten çıkabilecek durumda olup olmadığınızı önceden düşünün.

Kiraya verenseniz: taahhüdü teslimden sonra ve ayrı bir tarihte alın; tarihi boş bırakmayın. Taahhüt tarihinde tahliye olmazsa bir aylık süreyi kaçırmayın — bu sürenin geçmesi elinizdeki en güçlü belgeyi işlevsiz bırakır.

Her iki taraf için de geçerli olan şudur: tahliye ancak mahkeme kararı veya icra yoluyla gerçekleşir. Kilit değiştirmek veya eşya çıkarmak hukuka aykırıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sözleşmeyle birlikte imzaladığım taahhüt geçerli mi?

Kural olarak geçerli sayılmaz. Taahhüdün kiralananın tesliminden sonra ve serbest iradeyle verilmiş olması aranır.

Tarihi boş imzaladım, ne olur?

Kiraya veren tarihi sonradan doldurabilir. Belgenin anlaşmaya aykırı doldurulduğunu ileri sürebilirsiniz ancak ispat yükü sizdedir.

Kiraya verenin dava süresi ne kadar?

Taahhüt edilen tarihten başlayarak bir ay. Bu hak düşürücü süre geçirilirse o taahhüde dayanılarak tahliye istenemez.

Eşim taahhüt verdi, beni bağlar mı?

Kiracı sıfatı size aitse, yetkisiz kişinin verdiği taahhüt kural olarak sizi bağlamaz. Aile konutu söz konusuysa ayrıca TMK m.194 değerlendirilir.

Taahhüt varsa hemen çıkmak zorunda mıyım?

Hayır. Tahliye ancak mahkeme kararı veya icra yoluyla gerçekleşir; kilit değiştirmek veya eşya çıkarmak hukuka aykırıdır.