Türk Borçlar Kanunu 344. Maddesi Ne Diyor?
Yenilenen kira dönemlerinde artış oranının üst sınırını belirler: bir önceki kira yılına ait tüketici fiyat endeksinin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı.
Madde Metni
Türk Borçlar Kanunu (Kanun No. 6098) — 344. madde
Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır.
Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedeli, bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla hâkim tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenir.
Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Her beş yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen kira bedeli, önceki fıkralarda yer alan ilkelere göre değiştirilebilir.
Sözleşmede kira bedeli yabancı para olarak kararlaştırılmışsa 20/2/1930 tarihli ve 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak şartıyla, beş yıl geçmedikçe kira bedelinde değişiklik yapılamaz. Ancak, bu Kanunun, “Aşırı ifa güçlüğü” başlıklı 138 inci maddesi hükmü saklıdır. Beş yıl geçtikten sonra kira bedelinin belirlenmesinde, yabancı paranın değerindeki değişiklikler de göz önünde tutularak üçüncü fıkra hükmü uygulanır.
Uygulamada Ne Anlama Geliyor?
Bu madde, gayrimenkul hukuku uyuşmazlıklarında sık başvurulan hükümlerden biridir. Maddenin somut olaya nasıl uygulanacağı, olayın kendine özgü koşullarına göre değişir; metin tek başına sonucu belirlemez.
Sürecin bütünü, ilgili diğer hükümler ve dikkat edilmesi gereken süreler için çalışma alanı sayfamıza; metinde geçen kavramların açıklaması için sözlük bölümümüze bakabilirsiniz.